banner374
27 Ağustos 2015 Perşembe 10:29
Eğitim çocuğu değiştirmek demek değil, keşfetmektir
 -YARD. DOÇ. DR. OKTAY AYDIN -

Klasik literatürde eğitim “davranış değiştirme” olarak tanımlanmaktadır. Davranış değiştirmenin açılımına baktığımızda, yeni bir davranışı kazandırma, oluşturma, geliştirme, eksik bir davranışı tamamlama, abartılı ve uyumsuz bir davranışı düzeltme gibi alt kavramlardan söz edebiliriz. Buradaki davranıştan kasıt da, duygular, düşünceler ve eylemlerdir. Değiştirmeye odaklanan ilişki ve eylem tarzımızla çocuğa demiş oluyoruz ki, “Senin neyi nasıl düşüneceğini, hangi durumlarda ne hissetmen gerektiğini, nerde nasıl davranacağını ben belirleyeceğim, ben öğreteceğim.” Bu düşüncenin hayatımızda gerçeklik ve gerçekçilik payı vardır. Çünkü, çocuk yetiştirmek ve eğitmek bir anlamda, toplumsal ve kültürel birikimin yeni nesillere aktarılmasıdır. Bireyin içinde yaşadığı toplumla uyumlu olabilmesi için bu kaçınılmaz bir süreçtir.

Aile ve okul ortamlarındaki temel sorun nedir?

Okul ve aile ortamlarımızdaki temel sorun, “davranış değiştirme” düşüncesini nereye koyduğumuzla ilgilidir. Şüphesiz çocukta bir şeyler değişecek ve bu değişimde biz yetişkinlerin de dikkate değer bir payı olacaktır. Ancak, “davranış değiştirme”yi çocuk yetiştirmenin ve eğitimin odak noktası haline getirdiğimizde hem felsefi, hem psikolojik, hem de günlük pratikler açısından bir çok sorunla karşılaşırız. Birini değiştirmeye odaklanmak demek, özü itibariyle onun varoluşunu reddetmek demektir. Bu reddediş çoğu zaman bilinç altında yaşandığı için pek de farkında olmadığımız bir hissediştir. Bilinç altımızdaki reddedişle başlayan bu “değiştirme ruh hali”, karşımızdakinin bilinç altındaki dirençle karşılaşır. Böylece ilişkilerimiz kimi zaman pasif kimi zaman da aktif bir çatışmaya dönüşür. Evde yaşanan anne-baba ve çocuk çatışmaları, okulda yaşanan öğrenme ve sınıf yönetimi sorunları işte bu dinamiğin kaçınılmaz bir sonucudur. Herkes doğruyu yaptığını sanırken, değiştirmek isteyenle değişmek istemeyenin çatışması çoğu zaman can sıkıcı problemler yaşamamıza neden olur. Davranış değiştirmeye odaklanmanın riski nedir? Hem bireysel hem de toplumsal açıdan risklerden söz edebiliriz. Davranış değiştirmeye odaklandığımızda, çocuğun gerçeklerini değil, kendi düşüncelerimizi esas alır ve sürekli onları baskı altında tutarak gerçekçi olmayan beklentilerimizi yerine getirmelerini isteriz. Üstelik de bunu “onların iyiliği” (!) adına yaptığımızı iddia ederek meşrulaştırırız. Böylece kişisel varoluşlarını engellemiş oluruz. Toplumsal açıdan da risk olduğu açıktır. Bugün ilkokula giden bir çocuk, ülkenin ve toplumun yaklaşık 50 senelik geleceğine yapılmış bir yatırımdır. Eğer çocuklarımızın potansiyelleri ve bireysel yeteneklerini keşfetmeye odaklanmazsak, toplumun zenginleşmesine ve gelişmesine katkı sağlamamış olacağız. Bu da, toplumumuzun ve ülkemizin geleceğine indirilecek en büyük darbe olacaktır. Bir anlamda, çocuklarının potansiyellerine ve yeteneklerine ihanet edenler, toplumun ve ülkenin geleceğine de ihanet etmiş olurlar. Bunun da kabul edilebilir hiçbir tarafı yoktur.

ÇOCUK YETİŞTİRME VE EĞİTİMDE ANA FİKİR NE OLMALIDIR?

Çocuk yetiştirme ve eğitmede ana fikir “keşfetmek” olmalıdır. Her çocuk, bir yetenek potansiyelidir. Bize düşen, onun doğasına saygı duyarak yeteneklerini keşfetmektir. Dünyaya gelen her çocuğa, potansiyel bilim insanı, sanatçı, sporcu gözüyle bakılmalıdır. Sonuçta her çocuk, yaşadığı toplumda yerini bulacaktır. Önemli olan, hem kendine hem de topluma en büyük değeri katacağı yerde olmasıdır. Ülkemizde ne yazık ki, fark edilmemiş, israf edilmiş ve değersizleştirilmiş sayısız insan yeteneğibulunmaktadır. Çocuklarımızın sahip olduğu yetenekler ve üretecekleri değerler, gelecekte toplumun konforuna hizmet edecektir. İşte bu yüzden en sevdiğim eğitim tanımı, “davranış değiştirme” değil, “çocuğun doğasına saygı duyarak potansiyelini keşfetme” tanımıdır. Çocuklarımızda keşfedilecek çok şey var…

Vatan
banner182
Son Güncelleme: 27.08.2015 10:29
Yorumlar

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol