banner374
23 Mayıs 2016 Pazartesi 09:21
Hangi yaşta, hangi spor?
 Milli Eğitim ve Sağlık bakanlıkları çocuklarda fiziksel aktiviteyi artırmak için harekete geçti. Yeni uygulamaya göre, eğitim yılı başında ve sonunda olmak üzere öğrencilere yılda iki kez ‘Fiziksel Aktivite Uygunluk Karnesi’ verilecek. Ortaokul ve liselilerin gelişimlerinin izlenmesinde faydalı olacağı düşünülen uygulamada mekik, şınav, otur-uzan esneklik ölçümü, vücut ağırlığı ve boy uzunluğu ölçümü değerlendirilecek. ‘Fiziksel Aktivite Uygunluk Karnesi’ ana karnedeki beden eğitimi ve spor ders notunu etkilemeyecek. Çocuklara ait bilgiler gizli tutulup e-okul’da ailesiyle paylaşılacak.
Sağlıklı yaşamın olmazsa olmazlarından spora küçük yaşta başlamak ileride fiziksel ve zihinsel açıdan pozitif etki yaratıyor. Dünya Sağlık Örgütü’nün önerisine göre de, 5-17 yaş arası çocuk ve ergenler günde en az bir saat orta ile yüksek şiddetli fiziksel aktivitede bulunmalı. Bu durumda da “Hangi yaşta, hangi spor yapılabilir?” sorusu ortaya çıkıyor. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Spor Hekimliği Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakan Gür’e göre, yaşa uygun yapılmayan spor büyüme çağında olumsuz etkiler yaratabiliyor.

ALANI ÇOCUK SEÇMELİ

“Spora başlama yaşı, branşına göre farklılık gösteriyor” diyen Prof. Dr. Gür, çocukların yaş aralıklarına göre fiziksel ve zihinsel gelişimleri için yapılabilecek sporları sıralıyor. Prof. Dr. Gür’ün ebeveynlere bir de uyarısı var:

“Çocuk anne-babanın istediği sporu değil, kendi istediği, keyif alabileceği sporu yapmalı. Bunu bulana kadar da arayış içinde olabilir.”

Çocuklar kaç yaşında spora başlayabilir?

Okul öncesi dönemde çocuğun motor kontrol gelişimine ağırlık veren oyun tarzı aktiviteleri içermesi kaydıyla koşu, yüzme, takla atma, fırlatma, yakalama gibi aktiviteler ideal. Okul döneminde yüzme, koşu, futbol, jimnastik, tenis, Uzakdoğu sporları, güreş gibi aktivitelerin temel teknik uygulamalarına başlanabilir. Aşağı yukarı bütün spor branşlarında 10 yaşından önce yarışmalara katılması önerilmiyor. Yüzme ve jimnastik daha erken yaşlarda yapılabilir. Halter gibi kemik gelişimini olumsuz etkileyen, yük bindiren sporlara daha ileri yaşlarda başlamak gerekiyor. Anlama, dikkat, öngörü, kuralları uygulama ve takip etme yeteneklerinin gelişimine paralel, 10-12 yaşlarında daha karmaşık yapıdaki futbol, basketbol, voleybol gibi branşların antrenman ve yarışmalarına, bu yaş grubunun kuralları çerçevesinde katılım olabilir.

Spor çocuklara ne gibi faydalar sağlar?

- Öncelikle daha sağlıklı ve zinde olacaklar. Büyüme ve gelişmeleri pozitif etkilenecek. Vücutlarının hareket kabiliyetini daha iyi anlayıp geliştirebilecekler. Vücut hareketlerini daha iyi kontrol edebilecekler. İleri yaşlarına taşıyabilecekleri aktif bir yaşam stiline sahip olacaklar. Yaratıcı doğal yeteneklerini geliştirme imkânı elde edecekler. Entelektüel ve sosyal gelişim olarak pozitif adımlar atacaklar. Yaşam şartlarının ve çevrenin getirdiği gerginlik, stres, depresyon, saldırganlık ve huzursuzlukla daha kolay baş edecekler. Kendine güven, daha iyi hissetme, bir konuya yoğunlaşma, hoşgörü, iletişim, kişisel farklılıklara saygı, kendini tanıma, sebat etme gibi özellikleri pozitif anlamda gelişecek.

AŞIRI, ZAMANSIZ YÜKLENMELER RİSKLİ

Sporun sakıncaları var mı?

- Fiziksel aktivite, aşırı, zamansız yüklenmeler gibi yanlış uygulamaların bir sonucu olarak özellikle hızlı büyümenin olduğu dönemlerde yaralanma riskini artırabilir. Kemik gelişiminin devam ettiği dönemlerde jimnastik, bale, dans gibi ağır yüklemelerin yapıldığı aktivitelere katılan sporcu kızlarda eğer beraberinde yeme ve hormonal sorunlar var ise ‘bayan sporcu üçlüsü’ yani yeme bozukluğu, adet görmeme ve osteoporoz diye isimlendirilen bir hastalıkla karşılaşılabilir. Sporcu kızlarda görülecek bir diğer sorun ise regl görmeye başlama ve ergenlikte gecikme.

Aman kastan gitmesin!

Beslenme ve Diyet Uzmanı Funda Özkan, spor yaparken beslenmenin çok önemli olduğunu söylüyor. “Bilinçsiz beslenme ve düzenli spor yapılması kas kaybına neden olabilir” diyen Özkan’ın açıklamaları şöyle:

“Egzersiz öncesinde çok ağır besinler yerine kolay sindirilebilen yiyecekler tercih edilmeli. Spor sonrası, kan şekerinde dengesizlik olmaması için bir saat içinde yemek yenmeli. Ara öğün yapılacaksa örneğin muz; ana öğünse karbonhidrat ağırlıklı olmalı ve protein içermeli. Bilinçsiz beslenme ve düzenli spor yapılması kas kaybına neden olabilir. Enerji içeceklerini egzersiz öncesi veya sonrasında çocuklara önermiyorum. Çünkü kilo aldırıyor, bağımlılık yapıyor, kafein içerdikleri için hafızayı olumsuz etkiliyor ve davranış bozuklukları gibi negatif etkiler yaratabiliyor.”

Yeteneği konusunda gerçekçi olun

, Kazansa da kaybetse de onu sevdiğinizi bildiğinden emin olun.
, Hedefin kazanmak değil, fiziksel kapasite ve yetenekleri geliştirmek olduğunu vurgulayın ve gelişmiş yetenekleri güçlendirin.
, Geçmişteki sportif başarılarınızı çocuğunuza hatırlatmayın.
, Çocuğunuzun fiziksel yetenekleri konusunda gerçekçi olun.
, Antrenman ve yarışmalarda güvenilir, riski azaltılmış ortam yaratın.
, Oyun ve yarışmalarda duygularınızı kontrol edin. Diğer oyuncu, antrenör ve görevlilere bağırmayın.
, Onun kendisine gerçekçi hedefler belirlemesine yardım edin.
, Takımın diğer üyeleri ve çocuğunuz için amigoluk yapın.
, Antrenörüne saygı gösterin. Eleştirdiğiniz noktalar varsa direkt antrenörle paylaşın.
, Çocuğunuza pozitif bir model oluşturun.

Bunlara dikkat!

Çocukların spor yaptıkları ortamlarla ilgili gerekli tedbirler alınmalı ve düzenlemeler yapılmalı. Kullandıkları donanımlar fizik yapılarına uygun hale getirilmeli. Koruyucu malzemeler temin edilmeli ve kullanılmasına özen gösterilmeli. Oyun ve antrenman süreleri, düzeyi grubun fiziksel kapasitesine ve fizik gelişimlerine uygun hale getirilmeli.

HÜRRİYET
banner182
Anahtar Kelimeler:
hangi yaşta hangi spor
Yorumlar

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol