banner374
06 Haziran 2015 Cumartesi 02:09
7 Haziran Seçimlerinde Görevli Öğretmenler Dikkat! Bu Video Sizin İçin
 7 Haziran seçimlerine çok az bir süre kala Mebpersonel.com olarak seçimde görevli öğretmenlerimiz ve diğer memurlar için hazırlanmış eğitim filmini sizlerle paylaşıyoruz. Eğitim filmini izleyerek seçim süreci boyunca yapmanız gerekenleri ve diğer hususları öğrenebilirsiniz.


7 Haziran 2015 25. Dönem Milletvekili Seçimi Sandık Kurulu Eğitim Filmi:


 
İLGİLİ GENELGE
1 / 21
135 SAYILI GENELGE
SANDIK KURULLARININ OLUŞUMU İLE
GÖREV VE YETKİLERİ
Ankara - 2015
2 / 21
İÇİNDEKİLER
SANDIK KURULLARININ OLUŞUMU İLE GÖREV VE YETKİLERİNİ GÖSTERİR GENELGE
Kapsam ................................................................................................................................................................ 1
Sandık kurullarının oluşumu ............................................................................................................................... 1
Sandık kurulu başkanının seçimi ......................................................................................................................... 1
Sandık kurulu üyelikleri ...................................................................................................................................... 1
Sandık kurullarında görev alamayacaklar ........................................................................................................... 2
Sandık kurullarının teşekkülüne karşı şikâyet ve itiraz ....................................................................................... 2
Sandık kurullarının görev ve yetkileri ................................................................................................................. 2
Sandık kurulu başkanının öncelikle yapacağı işler .............................................................................................. 3
Bina sorumlularının görevleri ............................................................................................................................. 3
Sandık kurulunun and içmesi .............................................................................................................................. 4
Başkan ve üyelerden bir kısmının göreve gelmemesi (çoğunluğun sağlanması) ................................................ 4
Sandığın konulacağı yerin belli edilmesi............................................................................................................. 4
Kapalı oy verme yeri ........................................................................................................................................... 5
Kapalı oy verme yerine asılacak levha ................................................................................................................ 5
Sandık seçmen listesinin sandık çevresine asılması ............................................................................................ 5
Sandık yerinin duyurulması ................................................................................................................................. 5
Sandık çevresi ..................................................................................................................................................... 5
Sandık alanı ......................................................................................................................................................... 5
Sandık çevresinde bulunabilecekler .................................................................................................................... 5
Sandık alanında bulunabilecekler ........................................................................................................................ 6
Oy verme gününde sandık kurulunun toplanma zamanı ve hemen yapacağı işler .............................................. 6
Kurulca yapılacak işlemler, alınacak tedbirler .................................................................................................... 6
Sandık çevresinde düzenin sağlanması ............................................................................................................... 6
Sandık alanında düzenin sağlanması ................................................................................................................... 7
Oy verme yetkisi ................................................................................................................................................. 7
Oy verme düzeni ................................................................................................................................................. 8
Oy verme süresi ................................................................................................................................................... 8
Sandık kurulu önüne alınmada sıra ..................................................................................................................... 8
Seçmenin kimliğinin tespiti ................................................................................................................................. 8
Oy verme ............................................................................................................................................................. 9
Kapalı oy verme yerinde seçmenin uyması gereken kurallar ............................................................................ 10
Engellilerin oy kullanması ................................................................................................................................. 10
Okuma - yazma bilmeyen seçmenlerin oy kullanmaları ................................................................................... 10
Oy kullanmada öncelik ...................................................................................................................................... 10
Kapalı oy verme yerine girme yasağı ................................................................................................................ 10
Sandık seçmen listesine kayıtlı olmayan seçmenlerin oy kullanması ............................................................... 10
Sayım ve döküm başlamadan önce yapılacak işler............................................................................................ 11
Sayım ve dökümün açık olması ve sayım düzeni .............................................................................................. 11
Masa üzerindeki eşyaların kaldırılması, oy verenler sayısının denetlenmesi ve tutanağa geçirilerek ilanı ....... 11
Kullanılmayan birleşik oy pusulaları ve zarflar................................................................................................. 11
Sandığın açılması, zarfların sayılması, geçerli ve geçersiz oy zarflarının ayrılması ......................................... 11
Zarfların açılması, oyların sayım ve dökümü .................................................................................................... 12
Geçerli olmayan oy pusulaları ........................................................................................................................... 14
Hesaba katılan ve katılmayan oy pusulaları ...................................................................................................... 15
Sandık sonuç tutanağının düzenlenmesi ve ilânı ............................................................................................... 15
Sayıma ilişkin kâğıt ve belgelerin paketlenerek torbaya konulması .................................................................. 16
Sayıma ilişkin torbanın (kâğıt ve belgelerin) ilçe seçim kurulu başkanına veya görevli geçici ilçe seçim kurulu başkanına teslimi 17
Sandık kurullarınca kullanılacak ve düzenlenecek basılı kâğıtlar ..................................................................... 17
Şikâyet ve itiraz ................................................................................................................................................. 17
Şikâyete yetkili kimseler ................................................................................................................................... 18
Şikâyetin şekli ................................................................................................................................................... 18
Şikâyet üzerine yapılacak inceleme ................................................................................................................... 18
Şikâyetin karara bağlanması .............................................................................................................................. 18
Şikâyetin süresi ve süresinden sonra yapılacak şikâyetin reddi ........................................................................ 18
Sandık kurullarının kararlarına itiraz ................................................................................................................. 18
Sandık kurullarının itirazı ilçe seçim kuruluna ulaştırması ve itirazcıya alındı kâğıdı verilmesi ...................... 18
İtiraz üzerine verilecek karara sandık kurulunun uyma zorunluluğu ................................................................. 19
Şikâyetin veya itirazın sandık işlerini durdurmayacağı ..................................................................................... 19
Kararların bildirilmesi ve tebliği ....................................................................................................................... 19
Genelgenin dayanağı ve yürürlüğe girmesi ....................................................................................................... 19
3 / 21
135 SAYILI GENELGE
SANDIK KURULLARININ OLUŞUMU İLE GÖREV VE YETKİLERİ
Kapsam
MADDE 1- Bu Genelge; sandık kurullarının oluşumu ile görev ve yetkilerini, yapacakları iş ve
işlemleri, oy verme şeklini, şikâyet ve itirazlar ile ilgili esas ve usulleri kapsar.
Sandık kurullarının oluşumu
MADDE 2- Sandık kurulu, bir başkan, altı asıl ve altı yedek üyeden oluşur ve asıl üyeleri ile toplanır
(298/21).
Sandık kurulu başkanının seçimi
MADDE 3- İlçe seçim kurulu başkanı, ilçe seçim kuruluna siyasi partiler dışından getirilen asıl
üyelerle görüşerek sandığın kurulacağı seçim bölgesinin içindeki veya dışındaki seçmenler arasından iyi ün
sahibi olmakla tanınmış, okur-yazar kimselerden, kurula bağlı seçim bölgelerindeki sandıklardan her biri için
birer kişi olmak üzere bir liste düzenler.
Kurulun, siyasi partilerden seçilmiş asıl üyelerinden her biri, ilçe seçim kurulu başkanınca verilecek
süre içinde yukarıdaki fıkrada gösterilen nitelikte birer liste düzenleyerek başkanlığa verir. Belirlenen süre
içinde liste vermeyen parti temsilcisi bu hakkından vazgeçmiş sayılır.
Yukarıda belirtilen şekilde düzenlenen listelerde her sandık için adı önerilen başkan adayları arasında
ilçe seçim kurulu huzurunda ad çekilerek sandık kurulu başkanları belirlenir.
Şu kadar ki, siyasi partilere üye olamayacak kimseler ile köy muhtarları, görev yaptıkları köylerde
sandık kurulu başkanı olamazlar.
Sandık kurulu başkanının görevi başına gelmemesi halinde, yerine kurul üyelerinden en yaşlısı başkanlık
eder (298/22).
Sandık kurulu üyelikleri
MADDE 4- İlçe seçim kurulu başkanı, son milletvekili genel seçiminde o ilçede en çok oy almış olan
beş siyasi parti tarafından, kendilerine tanınan beş günlük süre içinde bildirilen birer asıl ve birer yedek üye
isimleri arasından sandık kurulu üyelerini tamamlar.
Bu yöntemle tespit edilen sandık kurulu üye sayısı beşten az olduğu takdirde, eksik kalan üyelikler, aynı
şartları taşıyan diğer siyasi partilerden, aldıkları oyların büyüklük sırasına göre aynı usulle tamamlanır. Oylarda
eşitlik halinde ad çekilir.
Buna rağmen beş asıl ve beş yedek üyenin tümü belirlenemediği takdirde, o ilçede seçime katılan ve
teşkilatı bulunan diğer siyasi partiler arasından ad çekilir. Ad çekmedeki sıraya göre, eksik üyelik sayısı kadar
adı çıkan siyasi partinin, aynı usulle bildireceği kimselerle sandık kurulu üyelikleri tamamlanır.
Bundan başka, sandığın bulunduğu köy ihtiyar meclisi ve mahalle ihtiyar heyeti asıl ve yedek
üyelerinden ad çekme ile iki kişi daha seçilir. Bu ad çekme sırasına göre ilki asıl, diğeri yedek üyedir. Şu kadar
ki; bu şekilde görevlendirilecek sandık kurulu asıl ve yedek üyeliklerine yetecek kadar ihtiyar meclisi ve ihtiyar
heyeti asıl ve yedek üyesi bulunmayan köy ve mahallelerde noksan üyelikler, sandık kurullarına üye vermemiş
partiler hakkında yukarıda belirtilen hükümlerin uygulanmasıyla tamamlanır.
Üyeliklerin bu şekilde doldurulması mümkün olmazsa, eksiklikler, ilçe seçim kurulu başkanı tarafından,
o çevrede bulunan ve sandık kurulunda görev verilmesinde sakınca olmayan kimseler arasından tamamlanır
(298/23).
4 / 21
Sandık kurullarında görev alamayacaklar
MADDE 5- İdare amirleri, zabıta amir ve memurları, Askeri Ceza Kanunu’nun 3. maddesinde yazılı
(sivil memurlar dâhil) askeri şahıslar, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri ve adaylar sandık kurullarına
seçilemezler (298/26).
Sandık kurullarının teşekkülüne karşı şikâyet ve itiraz
MADDE 6- Sandık kurullarının teşkiline dair şikâyet, ilçe seçim kurulu veya başkanı tarafından
yapılan işlemlerin düzeltilmesi için bu işlemlerin neticesinden itibaren bu kurullara veya başkanlarına sözlü
olarak veya dilekçeyle iki gün içinde 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında
Kanun’un 110. maddesinde gösterilenler tarafından yapılır.
Şikâyetin reddine dair kararlara karşı, bildirilmesinden itibaren iki gün içinde il seçim kuruluna itiraz
olunur. İl seçim kurulu iki gün içinde kararını kesin olarak verir.
Bu şikâyetin yapılmamış olması sandık kurulunun teşekkülüne karşı itiraza engel olmamakla birlikte,
itirazın sandık kurulunun teşekkülünden itibaren iki gün içinde yapılması şarttır (298/119).
Sandık kurullarının görev ve yetkileri
MADDE 7- Sandık kurullarının başlıca görev ve yetkileri şunlardır:
a) Sandık çevresinde düzenin sağlanması sandık kurulu başkanına, sandık alanında ise bina
sorumlusuna aittir. Bina sorumlusunun bulunmadığı yerlerde ise bu yetki, en küçük numaralı sandık kurulu
başkanı tarafından görevlendirilen üye tarafından kullanılır (298/71-1, 82/1, 83/3),
b) Sandık alanında sandığın konulacağı yeri belirlemek, sokak başlarına, bu yeri gösterir göze çarpacak
işaretler koymak veya sandığın yerini alışılmış araçlar ile duyurmak (298/71-2),
c) Ceza infaz kurumlarında cezaevi idaresinin de görüşü alınarak ilçe seçim kurulu başkanının
gözetiminde sandığın konulacağı yeri belirlemek (298/85-A),
d) Görev yaptığı sandığın seçmen listesinde kayıtlı olmayıp da, başka bir sandık seçmen listesinde
kayıtlı olan sandık kurulu başkan ve üyelerine, bina sorumlularına, sandık kurulunda görevli olan kolluk
güçlerine ve ilçe seçim kurulu tarafından sandık kurulu üyelerini görev yerlerine ulaştırmak için görevlendirilen
kişilere ilçe seçim kurulundan aldıkları belgelere istinaden oy kullandırmak, oy kullandıkları seçmen listesinin
sonuna yazmak, imzalarını almak ve belgeleri ilçe seçim kuruluna teslim etmek,
e) Sandıktan çıkan zarfları, oy pusulalarını saymak, dökümlerini ve sonuçlarını tutanağa geçirmek,
f) Hesaba katılan ve muteber sayılan oy pusulaları, sandık kurulunca düzenlenen tutanaklar, sayım ve
dökümde kullanılıp alt tarafı kurulca imza edilen sayım cetvelleri, hesaba katılmayan, muteber sayılmayan veya
itiraza uğrayan oy pusulaları ve hesaba katılmayan zarflar, tutanak defteri, kurulca mühürlü ve imzalı ayrı ayrı
paketler halinde kurulun mührü ile mühürlendikten sonra, başkan ve üyeler tarafından imzalanıp bir torbaya
konularak, kurulun bağlı olduğu ilçe seçim kuruluna sandık kurulu başkanı ve ad çekme ile seçilecek en az iki
üye tarafından götürülüp teslimini sağlamak (298/107-1),
g) Oy verme işleri hakkında ileri sürülecek şikâyet ve itirazları incelemek ve karara bağlamak, kararları
tutanak defterine geçirerek altını imzalamak (298/71-3-4),
h) Sandık kurulu tutanak defteri ile gerekli diğer tutanakları düzenlemek ve altını imzalamak,
i) Sandık kurullarının kararları, oyların sayımı ve dökümü ile tutanakların düzenlenmesine ilişkin iş ve
işlemleri aleyhine yapılan itirazları ilçe seçim kuruluna göndermek (298/128-3),
j) Oyların sayım ve dökümü ile tutanakların düzenlenmesine ilişkin iş ve işlemler ve sandıkla ilgili
kararları vermek,
k) Kanunlarla ve Yüksek Seçim Kurulu genelge ve kararları ile verilen diğer görevleri yapmak
(298/71-6).
5 / 21
Sandık kurulu başkanının öncelikle yapacağı işler
MADDE 8- Sandık kurulu başkanı, oy verme gününden en az 48 saat önce, ilçe seçim kurulu
başkanından veya görevli geçici ilçe seçim kurulu başkanından aşağıda yazılı oy verme araçlarını kontrol ederek
tutanakla teslim almak ve zamanında sandık yerinde bulundurmak zorundadır (298/68).
Sandık kurulu başkanınca;
a) Görevli olduğu sandık için ağzı mühürlü kese içine konulmuş numaralı sandık kurulu mührü ve iki
adet “TERCİH” veya “EVET” yazılı mührü,
b) Kapalı oy verme yerine asılacak Örnek: 19 sayılı "Açıklama Levhası"nı,
c) Kapalı oy verme yerine asılacak Örnek: 20 sayılı "Uyarı Levhası"nı,
d) Yüksek Seçim Kurulu tarafından üstü numaralanıp mühürlenen birleşik oy pusulası paketi,
e) Yüksek Seçim Kurulu amblemi bulunan ve ilçe seçim kurulu başkanlığı mührünü taşıyan (SARI)
renkli oy zarflarına ait paket (298/78),
f) Oy sandıklarının önüne yapıştırılacak sandık numarasını gösterir etiket,
g) Istampa, ıstampa mürekkebi, mühür mumu ve sicim ile sayfaları ilçe seçim kurulu başkanlığınca
mühürlenmiş tutanak defteri, sayım cetvelleri ve tutanak kâğıtları, tükenmez kalem,
h) Her sayfası ilçe seçim kurulu başkanı tarafından mühürlü ve sonu onaylı olan iki nüsha sandık
seçmen listesi ve ceza infaz kurumlarında kurulan sandıklar için ise ilçe seçim kurulu başkanınca her sayfası
mühürlü ve sonu onaylı tutuklular ile taksirli suçlardan hükümlü seçmenlere ilişkin liste,
i) Sahiplerine verilememiş olan seçmen bilgi kâğıtları,
j) Sandık Kurullarının Görev ve Yetkilerini Gösterir 135 sayılı Genelge,
k) Sandık kurulu başkan ve üyeleri ile bina sorumlularının, seçimin güvenliğini sağlamakla görevli
kolluk güçlerinin ve ilçe seçim kurulu tarafından sandık kurulu başkan ve üyelerini görev yerine ulaştırmak için
görevlendirilmiş kişilerin oy kullanma haklarının bulunduğuna dair belgeler (Örnek: 142) ve diğer gerekli
araçlar (298/94),
l) Oy verme kabini ve oy sandığı
ilçe seçim kurulundan veya muhafaza edildiği yerden temin edilir.
Yukarıda sayılan araç ve gereçleri teslim alan sandık kurulu başkanı, ilçe seçim kurulu başkanı
tarafından daha önce kendisine adı bildirilen bina sorumlusu ile haberleşerek sandığın götürüleceği gün ve oy
verme günü binada hazır bulunmasını ister (298/74).
Bina sorumlularının görevleri
MADDE 9-
a) Binaya getirilen oy sandıkları ile oy verme kabinlerini imza karşılığı teslim almak ve bunların
yerlerine yerleştirilmesinde sandık kuruluna yardım etmek,
b) Seçimde kullanılacak masa, sıra, sandalye gibi araç ve gereçleri temin etmek,
c) Oy verme günü oy vermenin başlama saatinde görev yerine gelmeyen sandık kurulu başkanını ilgili
ilçe seçim kuruluna bildirmek,
d) Oy verme süresince binadan ayrılmamak ve oy vermenin düzen içinde geçmesi için sandık kurulu
başkanının isteklerini yerine getirmek,
e) Sandık kurullarının görevlerini tamamlayıp binayı terk ettikten sonra sandık alanını kontrol etmek,
varsa unutulan oy zarfı, oy pusulası gibi seçim kâğıtlarını paketleyip ilgili ilçe seçim kuruluna teslim etmek,
6 / 21
f) Oy verme günü binanın ısınma, su, elektrik, iletişim gibi hizmetlerinin işler durumda bulundurulması
için gerekli önlemleri almak,
g) Sandık sonuç tutanağının onaylı bir suretinin bir hafta süre ile ilân yerinde asılı kalmasını sağlamak,
h) Sayım ve döküm işlemlerini izleyerek biter bitmez ulaşım için ilçe seçim kuruluna haber vermek,
ı) Sandık çevresi dışında ancak sandık alanı içinde, 298 sayılı Kanun'da gösterilen yasaklara uyulmaması
veya suç işlenmesi halinde kolluk güçlerini çağırmak (298/83).
Sandık kurulunun andiçmesi
MADDE 10- Sandık kurulu başkan ve üyeleri, oy verme günü, göreve başlamadan önce, ilk iş olarak,
sandık başında bulunanlar önünde birer birer aşağıdaki şekilde andiçer.
"Hiçbir tesir altında kalmaksızın, hiç kimseden korkmadan, seçim sonuçlarının tam ve doğru olarak
belirmesi için, görevimi kanuna göre, dosdoğru yapacağıma, namusum, vicdanım ve bütün mukaddesatım
üzerine and içerim." (298/70).
Başkan veya üyelerden bir kısmının göreve gelmemesi (Çoğunluğun sağlanması)
MADDE 11- Sandık başında, oy verme başlamadan önce veya oy verme sırasında, sandık kurulu
üyelerinden biri veya birkaçı görevini yapmazsa, ceza hükümleri saklı kalmak üzere, yerine yedek üyelerden
biri getirilir. Şayet, bu dahi mümkün olmaz ve kurul üyeleri sayısı üçten aşağı düşerse bu konu tutanağa geçirilir
ve eksiklikler, o sandık alanında seçme yeterliliğine sahip, okur-yazar olanlar arasından başkanın seçeceği
kimselerle tamamlanır (298/73).
Göreve gelmeyen veya bırakıp giden başkan yahut üyenin yerine görevlendirilen kişi, önceki başkan
veya üye daha sonra gelse dahi görevini sürdürür.
Sandık kurulu başkanının görevi başına gelmemesi veya bırakıp gitmesi halinde, yerine kurulun partili
olmayan üyelerinden en yaşlısı başkanlık eder. Yaş konusunda uyuşmazlık çıkarsa nüfus cüzdanındaki bilgi
esas alınır.
Sandık kurulu başkanı ve üç üyenin hazır bulunması halinde eksik üyeliklerin tamamlanması yoluna
gidilmez.
Sandığın konulacağı yerin belirlenmesi
MADDE 12- Sandığın konulacağı yer ilçe seçim kurulunun denetiminde sandık kurulunca
kararlaştırılır. Sandığın konulacağı yerlerin belirlenmesinde, seçmenin oyunu kolaylıkla, serbestçe ve gizli
şekilde verebilmesi göz önünde bulundurulur.
Engelli seçmenlerin kayıtlı olduğu sandık seçmen listelerine ait sandıklar, bunların rahatlıkla ve
kolaylıkla oy kullanmalarını sağlamak amacıyla binaların uygun yerlerine konulur (298/36-7, 74).
Sandıklar; okul (özel okullar ve özel dershaneler dâhil) avlusu veya salonların elverişli kısımları gibi
geniş ve umumi yerlere konulur. Açık yerlerde, saçağı, sahanlığı, sundurması bulunan yerler üstün tutulur.
Ceza infaz kurumlarında ilçe seçim kurulu başkanı ile birlikte sandığın konulacağı yeri sandık kurulu
başkanı tespit eder, bu tespitte cezaevi yönetiminin görüşü alınır.
Kışla, karargâh, ordugâh gibi askeri bina ve tesislerle, karakollara ve parti binalarına, muhtarlık
odalarına ve mabetlere sandık konulamaz (298/74).
Kapalı oy verme yeri
MADDE 13- Kapalı oy verme yerleri; yeterli aydınlatması ve masası olan, oy serbestliğini ve gizliliğini
sağlayacak nitelikte olacaktır (298/75, 76),
7 / 21
Kapalı oy verme yerine asılacak levha
MADDE 14- Sandık kurulu, sandıkların konulacağı yeri ve kapalı oy verme yerlerini belirledikten
sonra buralara 298 sayılı Kanun'un oy verme serbestliğine ve gizliliğine ilişkin hükümlerini içeren levhayı
(Örnek: 19) ve seçim çevresinin aday listesini (Örnek: 44) asar (298/76).
Ayrıca cep telefonu, fotoğraf veya film makinesi gibi görüntü kaydedici veya haberleşme sağlayıcı
cihazlarla oy verme yerine girilmesinin yasak olduğunu ve cezasının bulunduğunu, bu tür cihazların oy
verme işlemi bittikten sonra iade edilmek üzere sandık kuruluna bırakılması gerektiğini belirten levhalar
(Örnek: 20) asılır (298/92).
Sandık seçmen listesinin sandık çevresine asılması
MADDE 15- Her yaprağı ilçe seçim kurulu başkanı tarafından mühürlü ve sonu onaylı sandık seçmen
listesi, sandık çevresinde, seçmenlerin kolayca görüp inceleyebilecekleri uygun bir yere asılır.
Ceza infaz kurumlarında bu listeler cezaevi idaresinin görüşü alınmak suretiyle elverişli alana asılır.
Sandık yerinin duyurulması
MADDE 16- Sandık kurulu başkanı, sandıkların konulduğu yeri, göze çarpan işaretlerle veya alışılmış
araçlarla halka duyurur.
Sandıkların bulunduğu yere giden sokakların başına, o yeri gösteren yazılar ve işaretler (Örneğin; "1010
No.lu sandığa gider" yazısı ve ok işareti) konulur.
İlçe seçim kurulu başkanı; İstanbul, Ankara, İzmir ve Bursa gibi büyükşehirlerde seçmenlerin sandık
yerlerini kolayca bulabilmeleri için ve sorulduğunda gerekli bilgiler verilmek üzere, her bir sandığa komşu ve
numaraca yakın olan sandıkların bulundukları yerleri gösteren birer yazıyı, sandık kurulu başkanlarına verir.
Gerektiğinde, sandık kurulu başkanlarından bazılarını, belli bir mahalle veya birkaç mahallede oturanların oy
verecekleri sandıkların yerlerini gösteren çizelgeleri herkesin görebileceği yerlere asmakla da görevlendirebilir.
İlçe seçim kurulları, diğer şehir ve beldelerde de yukarıdaki hükmün uygulanmasına karar verebilir.
Sandık çevresi
MADDE 17- Sandık çevresi, sandık kurulunun görev yaptığı yer merkez olmak üzere 15 metre
yarıçaplı çevredir (298/81).
Sandık alanı
MADDE 18- Sandık alanı, sandık kurulunun görev yaptığı yer merkez olmak üzere 100 metre yarıçaplı
alandır. Ancak ceza infaz kurumlarına konulan sandıklar için bu hüküm uygulanmaz. Bu yerlerde, sandık kurulu
başkanı koşulları dikkate alarak bir uzaklık belirler ve bunu tutanağa geçirir (298/81-1).
Sandık çevresinde bulunabilecekler
MADDE 19- Sandık çevresinde, sandık kurulu başkan ve üyeleri, adaylar, milletvekilleri, o sandık
bölgesinde kayıtlı seçmenler ve o sandıkta görevli müşahitler ile bina sorumluları ve çağrı üzerine gelen görevli
kolluk güçlerinden başka kimse bulunamaz. Şu kadar ki, siyasi partilerin seçim kurullarına bildirdikleri itiraza
yetkili kişiler ile temsilciler, seçim kurullarınca önceden kendilerine verilen belge ile sandık çevresinde
bulunabilirler. Medya mensuplarının sandık çevresinde, sandık başı işlemlerine engel olmamak şartıyla, haber
amacıyla görüntü ve bilgi elde etmeleri de serbesttir (298/82-2).
Sandık alanında bulunabilecekler
MADDE 20- Sandık alanında, sandık çevresinde bulunma hakkına sahip kimseler ile seçimin
güvenliğini sağlamakla görevli kolluk güçlerinden başka kimse bulunamaz. Seçimin güvenliğini sağlamakla
görevli kolluk güçleri dışında, özel güvenlik görevlileri ve belediye zabıtaları gibi görevliler de dâhil olmak
üzere resmî üniforma ve silah taşıyanlar sandık alanına giremezler (298/83-1-2).
Siyasi partiler ile bağımsız adayların, sandık başlarında görevlendirecekleri müşahitlerin kamu
hizmetlerinden yasaklı olmayan, ergin kimselerden olması şarttır. Bu şartları taşımayan kimse müşahit olamaz
ve sandık alanından uzaklaştırılır.
8 / 21
Bağımsız adayların gönderdikleri müşahitler, üçten fazla olursa, sandık kurulu başkanı bunlar arasında
ad çeker. Adları ilk çıkan üç müşahit sandık başında bırakılır. Diğerleri sandık alanında kalabilirler (298/25, 72).
Oy verme gününde sandık kurulunun toplanma zamanı ve hemen yapacağı işler
MADDE 21- Sandık kurulu oy verme günü olan 7 Haziran 2015 Pazar günü en geç saat 07.00'de,
sandık başında toplanarak bu Genelge'nin 10. maddesinde gösterilen şekilde andiçer. Başkan, ilçe seçim
kurulundan kontrol ederek teslim almış olduğu keseyi açarak içerisinde bulunan sandık kurulu mührünü ve
ayrıca “TERCİH” veya “EVET” mührünü masanın üzerine koyar. Bundan sonra seçim sandığının boş olduğunu
orada bulunan sandık kurulu üyeleriyle müşahitler önünde tespit ederek sandığın kapağını kapatır ve kapağı
mühür bozulmadan açılamayacak şekilde sandık kurulu mührü ile mühürler.
Sandık kurulu; andiçme, sandığı yerleştirme, kapalı oy verme yerini düzenleme işini bitirdikten sonra
hazır bulunanlar önünde ilçe seçim kurulu başkanlığından teslim aldığı ve üzeri Yüksek Seçim Kurulunca
numaralanıp mühürlenerek paketlenmiş birleşik oy pusulası paketini açıp, tümünü sayar; birleşik oy
pusulalarının her birinin arkasını sandık kurulu mührü ile mühürler.
Sandık kurulu ilçe seçim kurulundan teslim alınan ve Yüksek Seçim Kurulu amblemi ve ilçe seçim
kurulu başkanlığı mührünü taşıyan sarı renkte bastırılmış olan oy zarflarını sayar, her zarfın üzerine
sandık kurulu mührünü basar.
Birleşik oy pusulaları ve zarflar masanın üzerine düzenli bir şekilde konulur.
Sandık kurulu, sandık numarasını gösteren etiketi sandığın önüne yapıştırır.
Sandık kurulu, yaptığı sayımların sonucunu ve işlemleri bu Genelge gereğince tutanak defterine geçirip
imzalar (298/77).
Kurulca yapılacak işlemler, alınacak tedbirler
MADDE 22- Kanun gereği sandık kurulunca alınması gereken tedbirler ve yapılması gereken işlemler
üzerinde anlaşma olmadığı takdirde, kurulu oluşturan üyelerin yarısından bir fazlasının görüşüne göre karar
alınır veya işlem yapılır. Oyların eşitliği halinde başkanın katıldığı tarafın görüşü üstün tutulur.
Sandık kurulu tarafından verilen kararlar veya yapılan işlemler varsa matbu tutanağa, yoksa olayın
mahiyetine göre tutanak defterine yazılarak başkan ve üyeler tarafından imzalanır.
Kanuna göre başkan tarafından yapılması gereken işler ve özel olarak sandık başında yapılacak işler
(açıklamalar ve uyarmalar) üyeler tarafından da yapılabilir.
Sandık çevresinde düzenin sağlanması
MADDE 23- Sandık çevresinde düzenin sağlanması sandık kurulu başkanına aittir. Sandık çevresinde
alınacak tedbirler, o sandık çevresinde bulunma hakkına sahip kimselerin seçim iş ve işlemlerini takip
etmelerini engelleyecek mahiyette olamaz (298/82-1).
Sandık çevresinde seçmenin oyunu tam bir serbestlikle ve gizli şekilde kullanmasına veya sandık
kurulunun görevini yapmasına engel olmaya kalkışanlar ile oy verme, oyların sayım ve dökümü veya
tutanaklara geçirilmesi gibi tüm sandık başı iş ve işlemlerinin düzenini bozmaya kalkışanları başkan uyarır. Bu
uyarının gereğini yerine getirmeyen kimse, kolluk gücü çağrılarak sandık çevresinden uzaklaştırılır (298/82-3).
Sandık kurulu başkanının bu maddede belirtilen görevini yapmaması halinde, sandık kurulu karar alarak
ilgili hakkında yukarıda belirtilen yetkiyi kullanır ve durumu derhal ilçe seçim kurulu başkanına bildirir
(298/82-4).
Sandık çevresinde, cebir, şiddet veya tehdit kullanarak sandık başı düzenini bozmaya kalkışanlar, sandık
kurulu başkanı veya üyelerinden biri tarafından, derhal kolluk güçleri çağrılmak suretiyle sandık çevresinden
uzaklaştırılır (298/82-5).
9 / 21
Ceza infaz kurumlarında, yukarıda sayılan tedbirlere uymayanlar, cezaevi idaresinin görüşü alındıktan
sonra, güvenliği zayıflatmayacak şekilde uygulama yapılarak, sandık çevresinden dışarı çıkarılır (298/82-6).
Bu madde uyarınca çağrılacak kolluk güçleri, başkanın talebine veya kurulun kararına uymak zorundadır
(298/82-7).
Sandık kurulunun görev yaptığı yerde cep telefonu ile görüşme yapmak yasaktır. Ancak sandık kurulu
başkan ve üyelerinin, görevleri gereği yapacağı görüşmeler bu hükmün dışındadır. Bu hükme aykırı davranan
kimseler kurul başkanı tarafından uyarılır. Bu uyarıya rağmen görüşmesini sürdüren kimse, derhal oradan
çıkarılır (298/82-8).
Sandık çevresinde bir suç işlenmesi halinde, sandık kurulu durumu tutanağa geçirir ve ilgili hakkında
işlem yapılmak üzere kolluk güçlerini çağırır (298/82-9).
İlçe seçim kurulu başkanı, sandık çevresinde, sandık başı iş ve işlemlerinin düzen içinde yürütülmesini
sağlayacak tedbirleri alır. Bu kapsamda verilen talimatlara sandık kurulları, mülki ve idari makamlar uymak
zorundadır (298/82-10).
Sandık alanında düzenin sağlanması
MADDE 24- Sandık çevresi dışında ancak sandık alanı içinde, 298 sayılı Kanun'da gösterilen yasaklara
uyulmaması veya suç işlenmesi halinde, bina sorumlusunun çağıracağı kolluk güçleri tarafından gerekli işlem
yapılır. Bina sorumlusunun bulunmadığı yerlerde bu yetkiler, sandık kurulu başkanı veya sandık kurulu
başkanının görevlendireceği sandık kurulu üyesi tarafından kullanılır (298/83-3).
Sandık alanında hiç kimse, başkalarının görebileceği şekilde bir siyasi parti veya adaya ait rozet, amblem
veya benzeri işaretler veya propaganda amaçlı yayınlar taşıyamaz; yazılı, sözlü veya görüntülü propaganda
yapamaz (298/83-4).
İlçe seçim kurulu başkanı, sandık alanlarında güvenliği ve 298 sayılı Kanun'da öngörülen yasaklara
uyulmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alır; seçmenin ve bu Genelge'nin 19. maddesinde sayılan sandık
alanında bulunma hakkına sahip diğer kimselerin sandık alanına serbestçe girmesini engelleyen veya güçleştiren
her türlü hareketi önler. Mülkî ve idarî makamlar bu hususlarda, ilçe seçim kurulu başkanınca verilen talimatlara
uymak zorundadır (298/83-5).
Oy verme yetkisi
MADDE 25- Onaylı sandık seçmen listesinde yazılı her seçmen, oy verme yetkisine sahiptir.
298 sayılı Kanun'da sayılan istisnalar dışında, sandık seçmen listesinde kaydı olmayanların oy
kullanmalarına izin verilmez. Ancak kesinleşen muhtarlık bölgesi askı listelerinde adı yazılı olduğu veya bu
listelere yazılması için askı süresi içinde başvurduğu ve listeye kaydedilmesine karar verildiği halde,
çoğaltılarak sandık kurullarına verilen sandık seçmen listelerinde ismi yer almayan seçmenlerin, muhtarlık
bölgesi askı listelerinin kesinleşmesine bakılmaksızın, ilçe seçim
kurulundaki liste ile oy verecekleri sandık seçmen listesine ilave edilmelerine, ilçe seçim kurulu başkanı
tarafından karar verilir ve seçmene bu yolda verilecek bir yazı ile sandık kuruluna başvurması ve listeye dâhil
edilmek suretiyle seçmenin oy kullanması sağlanır (298/86-2).
Her seçmen, kanunda sayılan istisnalar dışında, hangi sandık seçmen listesinde kayıtlı ise ancak o
sandıkta oy kullanabilir.
Bir seçmen, birden fazla oy kullanamaz.
Oy verme gününe kadar, haklarında seçme yeterliliğini kaybettiğine dair yetkili mercilerden resmî belge
gelmiş bulunan seçmenler ile tutuklu sandık seçmen listesine kaydedilmiş olup da tahliye edilen veya taksirli
suçlar dışında bir suçtan hüküm giyerek cezası kesinleşenlerin durumlarını gösteren resmî belge gelmiş
bulunanlara, seçmen listesinde kayıtlı olsalar bile cezaevinde oy kullandırılmaz ve bu husus sandık kurulunca
tutanağa geçirilir (298/86).
10 / 21
Oy verme düzeni
MADDE 26- Sandık başında seçmene, vereceği oy hakkında hiçbir kimse müdahale, telkin veya
tavsiyede bulunamaz. Hiçbir seçmen oyunu kullandıktan sonra sandık başında kalamaz (298/88).
Oyunu kullandıktan sonra sandık başından ayrılmayan seçmene başkan uzaklaşmasını hatırlatır. Seçmen
yine orada kalırsa, başkan onu kolluk aracılığı ile uzaklaştırır.
Oy verme süresi
MADDE 27- 7 Haziran 2015 Pazar günü, oy verme için saat 08.00'den 17.00'ye kadar geçecek zaman
oy verme süresidir. Ancak saat 17.00'ye geldiği halde sandık başında oylarını vermek üzere bekleyen seçmenler
varsa, sandık kurulu başkanı bunları saydıktan ve kimliklerini aldıktan sonra sıra ile oylarını kullanmalarına izin
verir. Saat 17.00'den sonra gelen seçmen oy kullanamaz (298/89, 96).
Ceza infaz kurumlarında oy verme saat 08.00'de başlar, 17.00’de sona erer. Diğer hükümler aynen
uygulanır.
Sandık kurulu önüne alınmada sıra
MADDE 28- Oy verme günü sandık başına gelen seçmenler, sandık kurulu önüne kurul başkanı
tarafından sıra ile birer birer alınırlar.
Gebeler, hastalar ve engelliler sıra ile bekletilmeden oylarını verirler.
Sandıkta görevlendirilen güvenlik görevlileri ve yaşlıların da bekletilmeden oy kullanmalarına izin
verilebilir (298/90).
Seçmenin kimliğinin tespiti
MADDE 29- Sandık başına gelen seçmen; Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasını taşıyan; nüfus
cüzdanı, resmî dairelerce verilen soğuk damgalı kimlik kartı, pasaport, evlenme cüzdanı, askerlik belgesi,
sürücü belgesi, hâkim ve savcılar ile yüksek yargı organı mensuplarına verilen mesleki kimlik kartı, avukat,
noter ve askerî kimlik kartı gibi kimliğini tereddütsüz ortaya koyan resimli, resmî nitelikteki belgelerden birini
başkana verir ve seçmen sıra numarasını söyler. Bu belgelerden birini vermeyen seçmen oy kullanamaz.
Belediyeler ile köy veya mahalle muhtarlarınca düzenlenip onaylanan kimlik belgeleri seçmenin kimliğinin
tespitinde geçerli değildir (298/87, 91).
Üzerinde Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası olmayan resimli ve resmî bir kimlik belgesi ibraz eden
seçmenin oy kullanabilmesi için, bu belgelerin yanında ayrıca seçmen bilgi kâğıdını veya nüfus
müdürlüklerince verilmiş nüfus kayıt örneğinin ibraz edilmesi şarttır.
Ceza infaz kurumlarında tutuklu ya da taksirli suçlardan hükümlü bulunan seçmenlerden yukarıda
sayılan kimlik belgeleri bulunmayanlar için, cezaevi idaresince verilmiş belge, kimlik belgesi yerine geçer
(298/87).
Oy verme
MADDE 30-
a) Oy vermeden önceki işler;
Sandık kurulu önüne alınan seçmen, oyunu kullanmadan önce kimlik belgesini varsa seçmen bilgi
kâğıdını başkana verir ve kimliğini ispat eder.
Sandık kurulu başkanı, oy verme işlemini izlemek üzere kurul üyeleri arasında iş bölümü yaparak ayrı
ayrı görevlendirir. Üyelerden biri, seçmenin oy verme işlemini takip ederek karışıklığa meydan verilmemesini
ve seçmenin oyunu sandığa atmasını ve kendilerinin önünde bulunan oy pusulaları ile oy zarflarının
kaybolmamasını sağlar. Diğer bir üye ise sandık seçmen listesinin imza bölümünü takip ederek sandık önüne
alınan seçmenin sandık seçmen listesinden adını bulur.
b) Oy verme işlemi;
11 / 21
Görevli üye tarafından seçmenin adı sandık seçmen listesinde bulunduktan sonra, seçmene oy
kullandırılır.
Başkan, kanuna uygun biçimde hazırlanmış ve mühürlenmiş oy zarfı ile birleşik oy pusulasını, hiçbir
tarafında herhangi bir işaret bulunmadığını ve arkasının sandık kurulu mührü ile mühürlü olduğunu, kurul
üyelerine, müşahitlere ve seçmene gösterdikten sonra “TERCİH” veya “EVET” mührünü seçmene vererek
kapalı oy verme yerini gösterir.
Başkan tarafından seçmene kapalı oy verme yerine girmeden önce:
aa) Birleşik oy pusulasında tercih ettiği siyasi parti veya bağımsız aday için ayrılan bölümden dışarı
taşırmamak suretiyle “TERCİH” veya “EVET” mührünü basması, “TERCİH” veya “EVET” mührü dışında
herhangi bir yerine imza atmaması veya işaret koymaması, aksi halde oyunun geçersiz sayılacağı, birleşik oy
pusulasını düzgün bir şekilde katlayıp zarfa koyması ve yapıştırması gerektiği,
bb) Seçmenin; cep telefonu, fotoğraf veya film makinesi gibi görüntü kaydedici veya haberleşme
sağlayıcı cihazlarla kapalı oy verme yerine girmesinin yasak olduğu ve cezasının bulunduğu, bu tür cihazlar
varsa oy verme işlemi bittikten sonra iade edilmek üzere bırakılması gerektiği (298/92),
cc) Birleşik oy pusulasından başka, zarfa hiçbir şey koymaması, aksi halde kullandığı oyun geçersiz
olacağı,
dd) Seçmene birleşik oy pusulası verildikten sonra hata veya başka bir neden ileri sürülerek yeni bir
birleşik oy pusulası verilemeyeceği,
açıklanır.
Seçmen, sandık kurulu başkanının açıkladığı şekilde hareket ettikten sonra kapalı oy verme yerinden
çıkıp, zarfı sandığa bizzat atar ve sandık seçmen listesinde isminin karşısını imza eder. Seçmen, imza atmasını
bilmiyor veya herhangi bir sakatlığı nedeniyle imza atacak durumda bulunmuyorsa, sol elinin baş parmağını
basar. Sol elinin baş parmağı olmayanların hangi parmağını bastığı listenin imza bölümüne ayrıca yazılır. Hiç
parmağı olmayan seçmenin durumu adı karşısına yazılıp başkan tarafından imzalanır (298/93).
Sandık kurulu başkanı, oyunu kullanmış ve sandık seçmen listesini imzalamış seçmenlerin, seçmen bilgi
kâğıdının arka yüzünü imzalayıp mühürledikten sonra kimliği ile birlikte kendisine iade eder. Sandık kurulu
başkanları, bu işlemlerin düzenli bir biçimde yapılıp yapılmadığını denetler.
Tutuklular yeterli güvenlik tedbirleri alındıktan sonra, ceza infaz kurumu idaresinin belirleyeceği bir
düzen içinde oy kullanacakları sandık bölgesine getirilir. Tutukluların serbest ve gizlilik içinde oylarını
kullanmaları sandık kurulunca sağlanır.
Seçmenlerden ceza infaz kurumlarında tutuklu bulunanlar, oyunu kullandıktan sonra yetkililerce sandık
alanından götürülürler.
Zarf ve birleşik oy pusulasını alan seçmenin oyunu kullanmadan önce danışmak veya görüşmek amacı
ile başka bir yere gitmesine veya sandık alanında başka bir kimse ile görüşmesine izin verilmez.
Kapalı oy verme yerine girmeyen veya birleşik oy pusulası ile oy zarfını aldığı halde oy kullanmayan
seçmenden birleşik oy pusulası, zarf ve mühür geri alınır (298/78, 88, 91, 93, 101; 2839/27).
Kapalı oy verme yerinde seçmenin uyması gereken kurallar
MADDE 31- Seçmen, kapalı oy verme yerinden dışarı çıkmadıkça, hiç kimse oraya giremez.
Ancak oy pusulasını hazırlamak için, kapalı oy verme yerinde, normal süreden fazla kalan seçmenler, kurul
başkanı tarafından makul bir süre verilerek uyarılır. Bu uyarıya rağmen kapalı oy verme yerinden çıkmayan
seçmen, oradan çıkarılır (298/92).
Engellilerin oy kullanması
MADDE 32- Görme engelliler, felçliler, elleri eksik olanlar veya bu gibi bedeni engelleri açıkça belli
olanlar o seçim çevresi seçmeni olan ve o sırada sandık alanında bulunan akrabalarından birinin, akrabası
12 / 21
yoksa diğer herhangi bir seçmenin yardımı ile oylarını kullanabilirler. Bir seçmen birden fazla engelliye
yardım edemez (298/93-2).
Sandık kurulu başkan veya üyeleri, engelli seçmenlere yardım etmek amacıyla oy verme kabinine
giremez, oy kullanma sırasında yardım edemez.
Okuma - yazma bilmeyen seçmenlerin oy kullanmaları
MADDE 33- Okuma - yazma bilmeyen seçmenlere, oylarını kullanmaları konusunda başkaları
tarafından sandık çevresinde yardım edilemez. Okuma - yazma bilmeyen seçmen, sorduğu ve istediği
takdirde sandık kurulu başkanı, sadece birleşik oy pusulası üzerinde bulunan siyasi parti işaretlerinden
hangisinin hangi partiye ait olduğunu veya bağımsız adaylara nasıl oy verileceğini açıklar.
Sandık kurulu başkan veya üyeleri, okuma - yazma bilmeyen seçmenlere oy verme sırasında yardım
etmek amacıyla oy verme yerine giremez; oy kullanma sırasında yardım edemez.
Oy kullanmada öncelik
MADDE 34- Gebeler, hastalar ve engelliler sıra bekletilmeden oylarını verirler.
Engellilere yardım edenler ile güvenlik görevlileri ve yaşlıların da öncelikle oy kullanmalarına izin
verilebilir (298/90).
Kapalı oy verme yerine girme yasağı
MADDE 35- Sandık kurulu başkan veya üyeleri, oy verme sırasında seçmenlere yardım etmek
amacıyla kapalı oy verme yerine giremez.
Sandık seçmen listesine kayıtlı olmayan seçmenlerin oy kullanması
MADDE 36- İlçe seçim kurulu başkanı, seçimin yapıldığı çevrede oy verme hakkına sahip olduğu
halde, (Seçimin yapıldığı seçim çevresindeki seçmen listesinde kayıtlı olması koşuluyla) görev yaptığı sandığa
ait seçmen listesinde kayıtlı bulunmayan (298/3);
a) Sandık kurulu başkan ve üyeleri ile bina sorumlularının,
b) Seçimin güvenliğini sağlamakla görevli kolluk güçlerinin,
c) İlçe seçim kurulu tarafından sandık kurulu üyelerini görev yerine ulaştırmak için görevlendirilmiş
kişilerin,
her birine seçmen olduğunu ve seçimde oy kullanabileceğini gösteren ve sandık seçmen listesindeki
bilgileri kapsayan bir belge verir (Örnek: 142). Ayrıca, bu seçmenlerin esas kayıtlı olduğu sandık seçmen
listesine meşruhat verilmek üzere kayıtlı bulunduğu sandık kurulu başkanlığına durumu yazı ile bildirir.
Bu madde uyarınca, ilçe seçim kurulu başkanı tarafından kendilerine oy kullanma hakkı bulunduğuna
ilişkin olarak belge verilen görevliler, bu belge ile görevli oldukları sandık bölgesinde oy verirler.
Milletvekilleri, milletvekili kimliği ile seçmen bilgi kâğıdını; milletvekili adayları ise herhangi bir il
seçim kurulu başkanınca milletvekili adayı olduklarına ilişkin meşruhat verilmiş seçmen bilgi kâğıdını
göstermek suretiyle kayıtlı oldukları seçim çevresi dışında da oylarını kullanabilirler. (İlçe seçim kurulunca 298
sayılı Kanun'un 44. maddesi hükmü uyarınca düzenlenen seçmen bilgi kâğıtları esas alınır.)
Sandık kurulu, bu madde kapsamında oy kullanan kimselerin ilgili belgelerini, oy verme işleminden
önce alır. Bu belgeler, diğer seçim evrakı ile birlikte ilçe seçim kuruluna teslim edilir.
Bu madde uyarınca oy kullanan seçmenlerin ad ve soyadları ile kimlik bilgileri, oy kullandıkları sandık
seçmen listesinin sonuna yazılarak karşısına imzaları alınır (298/94).
Yukarıda sayılan seçmenlerin sayısı o sandık seçmen listesine dâhil edilmez; oy kullanan seçmenlerin
toplamına dâhil edilir.
13 / 21
Sayım ve döküm başlamadan önce yapılacak işler
MADDE 37- Oy verme bitince, kurul başkanı bunu yüksek sesle ilân eder ve oy vermenin bittiği saat
tutanak defterine geçirilir. Oy sandıkları saat 17.00'den önce açılamaz (298/96).
Sandık seçmen listesindeki bütün seçmenlerin saat 17.00'den önce oylarını kullanmış olmaları halinde
dahi sandık zamanından önce açılmayacaktır (298/96).
Sayım ve dökümün açık olması ve sayım düzeni
MADDE 38- Sayım ve döküm açık olarak yapılır. Oy verme yerinde bulunanlar sayım ve dökümü
izleyebilirler.
Kurul; çalışmalarının düzenli yürütülmesi bakımından, sayım ve döküm masası etrafında boş kalması
gereken kısmı, bir karar ile belirtir ve bu kısım etrafında orada bulunanların bu işlemleri izlemelerine engel
olmayacak tedbirleri alabilir (298/95).
Masa üzerindeki eşyaların kaldırılması, oy verenler sayısının denetlenmesi ve tutanağa geçirilerek
ilânı
MADDE 39- Masa üzerinde, sandıktan başka ne varsa kaldırılır. Oy vermenin bittiği saat tutanak
defterine geçirilir. Bundan sonra sandık seçmen listesinde yazılı seçmenlerin toplamı ile adları hizasındaki imza
veya parmak izleri sayılarak oy vermiş olanların toplamı tespit edilir; Örnek: 86 sayılı sandık sonuç tutanağına
geçirilir ve sonuç yüksek sesle ilân edilir (298/96).
Kullanılmayan birleşik oy pusulaları ve zarflar
MADDE 40- Oy zarflarından veya birleşik oy pusulalarından kullanılmayanlar sayılır; oylarını veren
seçmen sayısına eklenerek kurula teslim edilmiş bulunan birleşik oy pusulası toplamına veya zarf miktarı
toplamına uygun olup olmadığı tespit edilir. Kullanılmayan birleşik oy pusulaları ve zarflar ayrı ayrı paketler
haline getirilerek mühürlenir; üzerlerine sayıları yazılır. Kullanılmayan birleşik oy pusulası ve zarf sayısı Örnek:
86 sayılı sandık sonuç tutanağına yazılır.
Sandık kurulu başkanı “TERCİH” veya “EVET” mühürlerini bir zarfa koyarak bu zarfın ağzını kapatır
ve mühürler; kullanılmamış ve paketlenmiş olan birleşik oy pusulaları ve zarflarla birlikte, “TERCİH” veya
“EVET” mühürleri konulmuş olan bu zarfı ilçe seçim veya görevli geçici ilçe seçim kuruluna teslim edilecek
torbaya koyar (“TERCİH” veya “EVET” mührünü taşıyan kapalı zarfın konulduğu) ve torbanın bu kısmını
sicimle bağlar.
Bu işlemler bitirildikten sonra sandıktan çıkacak birleşik oy pusulalarının konulmasına yarayan torbanın
boş olduğu tespit ve ilân olunur. Bütün bu işlemler tutanağa geçirilir (298/97).
Sandığın açılması, zarfların sayılması, geçerli ve geçersiz oy zarflarının ayrılması
MADDE 41- Sandık, yukarıdaki maddelerde belirtilen iş ve işlemler tamamlandıktan sonra, oy verme
yerinde hazır bulunanların gözü önünde, sandık kurulu başkanı tarafından açılır.
Sandıktan çıkan zarflar, sandık kurulu başkanı tarafından yüksek sesle iki defa sayılır. İki sayım arasında
fark olursa, üçüncü sayım yapılarak sonucuna göre işlem yapılır ve seçimde kullanılan toplam zarf sayısı tespit
edilir. Tespit edilen zarf sayısı, seçime ait sandık sonuç tutanağının (Örnek: 86) ilgili yerine işlenir.
Bütün zarflar sayıldıktan sonra, geçerli olup olmaması yönünden aşağıdaki şekilde kontrol edilir.
a) Sandık kurulunca verilen biçim ve renkte olmayan,
b) Üzerinde Yüksek Seçim Kurulu amblemi olmayan,
c) Üzerinde ilçe seçim kurulu ve sandık kurulu mührü bulunmayan,
d) Tamamı yırtılmış olan,
14 / 21
e) Üzerinde ilçe seçim kurulu ve sandık kurulu mührü dışında herhangi bir mühür, imza, yazı, parmak
izi veya herhangi bir işaret bulunan,
zarflar geçersiz sayılır.
Ancak;
Zarfın üzerinde, herhangi bir şekilde leke veya çizik olsa bile, bunun özel işaret koymak amacıyla
yapıldığının kesin olarak anlaşılamaması halinde, bu zarflar geçerli sayılır.
İtiraza uğrayan zarflar ile itiraza uğramadan geçersiz sayılan zarflar, başkan tarafından bir kenara ayrılır.
Sandık kurulu, bütün zarflar kontrol edildikten sonra, itiraza uğrayan zarfları inceleyerek, geçerli veya geçersiz
sayılması yönünde kararını verir. Bundan sonra, o sandıktan çıkan geçerli ve geçersiz oy zarflarının toplam
sayısı ayrı ayrı tutanağın ilgili yerine işlenir.
Geçersiz zarflar paketlenir ve paketin üzeri mühürlenerek zarf sayısı yazılır. Bu zarflar saklanır ve
kesinlikle açılmaz.
Bu işlemler yapıldıktan sonra, o sandıktan çıkan geçerli ve geçersiz zarfların toplam sayısı ile oy
kullanan seçmen sayısı karşılaştırılır.
Zarf sayısı, oy kullanan seçmen sayısına eşit veya eksik ise başkaca bir işlem yapılmaz.
Zarf sayısı oy kullanan seçmen sayısından fazla ise eşitliği sağlamak için önce geçersiz zarf sayısı
düşülür. Geçersiz zarf sayısının düşülmesi halinde de eşitlik sağlanamıyorsa, sandık kurulu başkanı geçerli
zarflar arasından, eşitliği sağlayacak sayıda zarfı gelişigüzel çeker ve bu zarflar açılmadan derhal yakılarak imha
edilir. İmha edilen zarf sayısı, sandık sonuç tutanağına (Örnek: 86) yazılır.
Yukarıda belirtilen işlemler bittikten sonra, geçerli oy zarfları sandığın içine tekrar konularak sayıma
geçilir.
Bütün bu işlemler ayrıca tutanak defterine geçirilerek, sandık kurulu başkan ve üyeleri tarafından
imzalanıp, mühürlenir.
Sandıklar, sayım ve döküm işlemleri bitinceye kadar oy verme yerinden çıkarılamaz (298/98).
Zarfların açılması, oyların sayım ve dökümü
MADDE 42- Oyların sayım ve dökümüne derhal başlanır, açık ve aralıksız yapılır. Yapılacak şikâyet ve
itirazlar, işi durdurmaz.
Sandık kurulu başkanı, sayım ve döküm işine başlamadan önce, sayım ve döküm cetvellerinin boş ve
yazısız olduğunu hazır bulunanlara gösterir.
Sandık kurulu başkanı, oy sayım ve dökümünün düzenini sağlamak bakımından;
a) Bir üyeyi sandıktaki zarfları kendisine vermek,
b) İki üyeyi okunan oy pusulalarını sayım ve döküm cetvellerine işlemek,
c) Bir üyeyi okunan ve dökümü yapılan oy pusulalarını ve açılan zarfları masa üzerine düzenli biçimde
yerleştirmek ve korumak
üzere görevlendirir.
Sayım ve döküm cetvellerinde (Örnek: 85), ilk önce birleşik oy pusulasındaki sıraya göre siyasi
partilerin adları soldan sağa doğru sütunların yukarısındaki hanelere yazılır. Daha sonra, varsa her bağımsız
adaya bir sütun ayrılarak, bağımsız adayların ad ve soyadları, birleşik oy pusulasındaki sıraya göre sütunların
yukarısındaki hanelere yazılır.
Sandık kurulu başkanı tarafından görevlendirilen üye, oy zarfını sandıktan teker teker alarak başkana
verir. Başkan zarfı açarak içinden çıkan oy pusulasının ön yüzünü herkesin görebileceği ve işitebileceği şekilde
okur.
15 / 21
Birleşik oy pusulası üzerinde hangi siyasi partiye veya bağımsız adaya ait yere “TERCİH” veya “EVET”
mührü basılmış ise, o siyasi partinin adı veya bağımsız adayın ad ve soyadı okunur.
Siyasi partilerin ve bağımsız adayların aldığı ve herhangi bir itiraza uğramadan geçerli sayılan her oy,
okunmasını müteakiben, görevli iki üye tarafından, aynı anda sayım ve döküm cetvelinde o siyasi partiye veya
bağımsız adaya ayrılmış bulunan sütundaki rakamlar birden başlamak üzere, sırasına göre çizilmek suretiyle,
ayrı ayrı işaretlenir. Bu işlemin usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, sandık kurulu başkanı tarafından sürekli
denetlenir.
Okunan geçerli oy pusulaları ve zarfları, görevli üye tarafından, masa üzerine düzenli biçimde
yerleştirilir ve muhafaza edilir.
Geçersiz sayılan veya geçerli olmasına rağmen hesaba katılmaması gereken oy pusulaları ile geçerli olup
olmadığı veya hesaba katılıp katılmaması yönünden tereddüt edilen veya itiraza uğrayan oy pusulaları, sayım ve
döküm cetveline işlenmeksizin ayrılır ve sandık kurulu başkanı tarafından muhafaza altına alınır.
Bütün zarfların açılıp okunması bittikten sonra; itiraz edilmeksizin geçerli sayılan ve her iki sayım ve
döküm cetveline işlenen oy sayıları, her siyasi parti veya bağımsız adayın sütununda işaretlenmiş son rakamlar
karşılaştırılarak, her siyasi parti veya bağımsız adayın aldığı geçerli oy sayısının iki cetvelde de aynı olup
olmadığı, başkan tarafından kontrol edilir. Oy sayıları aynı ise, her siyasi parti veya bağımsız adayın aldığı
geçerli oylar toplanarak, itiraz edilmeksizin geçerli sayılan bu oyların toplam sayısı, sandık kurulunca
düzenlenecek sandık sonuç tutanağına (Örnek: 86) rakam ve yazıyla işlenir.
Siyasi partilerin ve bağımsız adayların aldıkları ve kendi hanelerine işlenmiş geçerli oy sayılarını gösterir
rakamların her iki sayım ve döküm cetvelinde de aynı olmaması halinde ikinci sayım yapılır. İkinci sayımda,
geçerli tüm oy pusulaları yeniden, tek tek okunarak, boş ve yazısız ayrı iki sayım ve döküm cetveline (Örnek:
85) işlenir. Bu cetvellerdeki oy sayıları aynı ise, her siyasi parti ve bağımsız adayın aldığı geçerli oylar
toplanarak, itiraz edilmeksizin geçerli sayılan bu oyların toplam sayısı, sandık kurulunca düzenlenecek sandık
sonuç tutanağına (Örnek: 86) rakam ve yazıyla işlenir.
İkinci sayımda kullanılan sayım ve döküm cetvelinde yer alan oy sayıları da aynı çıkmazsa, yukarıda
belirtilen usule göre üçüncü sayım yapılır ve kurulun varsa siyasi partili olmayan, yoksa başkan tarafından
belirlenecek üyesi tarafından tek sayım ve döküm cetveline işlenmek suretiyle, sonucuna göre işlem yapılır.
Birden fazla sayım yapılan hallerde, bu sayımlarda kullanılan sayım ve döküm cetvellerinin üzerine, hangi
sayıma ait olduğu büyük harflerle yazılır ve tüm cetveller muhafaza edilir.
Açılan sandığa ait son geçerli zarf açılıp içindeki oy pusulası okunduktan sonra, sandık başkanı
tarafından o sandığa ait açılmayan geçerli zarf olup olmadığı kontrol edilir ve açılan zarfların sayısı ile
sandıktan çıkan ve tutanağa işlenmiş olan geçerli zarf sayısı karşılaştırılır ve sonuç, tutanak defterine işlenir.
Geçerli oyların sayım ve döküm cetvellerine işlenmesinden sonra, hesaba katılıp katılmaması veya
geçerli sayılıp sayılmaması yönünden tereddüt edilen veya itiraza uğrayan oy pusulaları, sandık kurulunca ayrı
ayrı değerlendirilerek karara bağlanır ve bu karar, tutanak defterine yazıldıktan sonra mühürlenip imzalanır.
Sandık kurulu kararı ile geçerli sayılan veya hesaba katılan oy pusulaları, sayım ve döküm cetvelinde ait
olduğu siyasi partiye veya bağımsız adaya ayrılmış bulunan sütuna işlenir. Bu şekilde geçerli sayılan veya
hesaba katılan oy pusulalarının toplam sayısı, sandık sonuç tutanağında (Örnek: 86) ilgili yere işlenir.
Geçerli sayılmayan veya hesaba katılmayan oy pusulaları, ayrı ayrı paket yapılarak bağlanır ve paketin
üzeri mühürlenerek, sayısı yazılır ve saklanır. Bu oy pusulaları yakılamaz, yırtılamaz ve yok edilemez. Bunların
sayısı, özel tutanakta ilgili yere işlenir.
Yukarıda belirtilen işlemler tamamlandıktan sonra, sayım ve döküm cetvelinde siyasi partilerin ve
bağımsız adayların aldığı oyların toplam sayısı, kendi sütununun altına rakam ve yazıyla işlenir.
Sayım ve döküm cetvelinde, siyasi partilerin ve bağımsız adayların aldığı oylar, orada bulunanlara,
başkan tarafından yüksek sesle ilân edilir. Sayım ve döküm cetvelinin bir örneği zarf içinde ilçe seçim kuruluna
teslim edilir.
16 / 21
Bu ilândan sonra, sayım ve döküm cetvelindeki sonuçlar, sandık sonuç tutanağına (Örnek: 86) işlenir. Bu
bilgilerin doğruluğu, sandık başkanı tarafından sayım ve döküm cetveli sonuçları ile karşılaştırıldıktan sonra,
sandık sonuç tutanağı (Örnek: 86), başkan ve üyeler tarafından imzalanıp, mühürlenir.
Bütün bu işlemler, tutanak defterine geçirilerek, sandık kurulu başkan ve üyeleri tarafından imzalanıp,
mühürlenir.
Siyasi parti müşahitleri, sayım masası başında yer alabilir ve oy pusulalarını görebilirler. Ancak siyasi
parti müşahitlerinin sayısı beşten fazla ise, hazır bulunanlar arasından başkan tarafından kurul önünde ad çekme
suretiyle, sandık başında kalacak beş siyasi parti müşahidi her biri ayrı siyasi partiden olmak üzere tespit edilir.
Müşahitler için sayım işlemini yakından takip edebilecekleri bir yer ayrılır (298/100).
Geçerli olmayan oy pusulaları
MADDE 43-
a) Sandık kurulunca verilen biçim ve renkte olmayan,
b) Türkiye Cumhuriyeti Yüksek Seçim Kurulu filigranı bulunmayan,
c) Arkasında sandık kurulu mührü bulunmayan,
d) Hiçbir yerine “TERCİH” veya “EVET” mührü basılmamış olan,
e) Siyasi partilere veya bağımsız adaylara ayrılan alanlardan birden fazlasına “TERCİH” veya “EVET”
mührü basılmış olan,
f) Birden fazla siyasi partiye veya bağımsız adaya ayrılan alana taşmış “TERCİH” veya “EVET” mührü
bulunan,
g) Sandığın ait olduğu seçim çevresinden başka bir seçim çevresi için düzenlenmiş olan,
h) Bütünlüğü bozulacak şekilde yırtılmış veya koparılmış olan,
i) Üzerine “TERCİH” veya “EVET” mührü dışında veya “TERCİH” veya “EVET” mührü yerine
herhangi bir özel işaret, herhangi bir isim, imza kaşesi, mühür veya parmak izi basılmış olan,
j) Üzerinde yer alan siyasi partilere veya bağımsız adaylara ait bölümleri belirgin bir şekilde ve özel
olarak karalanmış, çizilmiş veya işaretlenmiş olan,
k) Üzerinde yer alan matbu yazıların ve şekillerin dışında yazılar veya harfler veya sayılar yazılmış veya
şekiller çizilmiş olan
birleşik oy pusulaları geçerli değildir.
Ancak;
Aşağıdaki haller oy pusulalarını geçersiz kılmaz:
a) Zarfların açılması veya oyların okunması sırasında yırtılması,
b) Bütünlüğü bozulmaksızın bir kısmının kazaen yırtılması,
c) Herhangi bir şekilde lekelenmiş olup da bunun özel olarak işaret koymak amacıyla yapıldığının
anlaşılamaması,
d) Birleşik oy pusulasının katlanarak zarfa konulması sebebiyle “TERCİH” veya “EVET” mührü ile oy
pusulasının arkasına basılan sandık kurulu mühür izinin oy pusulasının diğer kısımlarına geçmesi,
e) Bir siyasi parti veya bağımsız aday alanına basılan “TERCİH” veya “EVET” mührünün sadece iki
siyasi parti veya bağımsız aday alanını ayıran çizgili bölgeye taşmış olması,
f) Başka bir siyasi partinin veya bağımsız adayın alanına taşmamak kaydıyla, bir siyasi parti veya
bağımsız aday alanına birden çok “TERCİH” veya “EVET” mührü basılması.
17 / 21
Hesaba katılan ve katılmayan oy pusulaları
MADDE 44- Birleşik oy pusulasında baskıda silinme veya yanlışlık yapılmış olsa bile, hangi siyasi
parti veya bağımsız aday lehine kullanılmış olduğu “TERCİH” veya “EVET” mührünün vurulduğu yerden kesin
olarak anlaşılan oy pusulaları hesaba katılır.
Zarfın içinden el ilânı, broşür ya da özel bir işaret, yazı veya şekil taşıyan kâğıt veya işaret amacı taşıyan
herhangi bir madde çıkmış olması halinde, bu zarftan çıkan oy pusulası hesaba katılmaz (298/102).
Sandık sonuç tutanağının düzenlenmesi ve ilânı
MADDE 45- Sandık kurulu, (Örnek: 86) sayılı sandık sonuç tutanağını, iki nüsha olarak, sayım ve
döküm işlemleri sırasında elde edilen bilgilere ve sayım ve döküm cetveli sonucuna göre düzenler. Bu
tutanakların ait olduğu bölümüne, seçim bilgileri eksiksiz olarak işlendikten sonra, başkan ve üyeler tarafından
ad ve soyadları yazılarak imzalanır; sandık kurulu mührü ile mühürlenir.
Yukarıdaki düzenleme gereğince işlenmesi gereken bilgiler şunlardır:
1) Sandığın bulunduğu ilin, ilçenin ve seçim bölgesinin adı ile sandığın numarası,
2) Oy vermenin yapıldığı tarih ve gün,
3) Oy sandığının sandık kurulu üyeleri ve seçim yerinde bulunanlar önünde açılış saat ve dakikası ile
şayet sandık saat 17.00'den sonra açılmış ise bunun sebebi,
4) Oy verme saati bitiminde sırada bekleyen ve oy kullandırılan seçmen sayısı,
5) İlçe seçim kurulundan teslim alınan toplam zarf sayısı ile kullanılmayarak artan zarf sayısı,
6) İlçe seçim kurulundan teslim alınan toplam oy pusulası sayısı ile kullanılmayarak artan oy pusulası
sayısı,
7) Sandık seçmen listesinde yazılı olan seçmenlerin sayısı,
8) Sandık seçmen listesinde kayıtlı olmayan ancak 298 sayılı Kanun gereği o sandıkta oy kullanan
seçmen sayısı,
9) Oy kullanan seçmenlerin toplam sayısı,
10) Sandıktan çıkan zarf sayısı,
11) Geçerli zarf sayısı,
12) Geçersiz zarf sayısı ve geçersizlik sebebi,
13) Zarf sayısı oy kullanan seçmen sayısından fazla ise, eşitliği sağlamak amacıyla yakılan zarf sayısı,
14) İçinden hiç oy pusulası çıkmayan boş zarf sayısı,
15) İtiraz edilmeksizin geçerli sayılan oy pusulalarının sayısı,
16) İtiraz üzerine geçerli sayılan veya hesaba katılan oy pusulası toplamı,
17) Geçerli oy pusulalarının toplamı,
18) Geçersiz sayılan oy pusulası sayısı ve geçersizlik sebebi,
19) Hesaba katılmayan oy pusulası sayısı ve hesaba katılmama sebebi,
20) Geçersiz sayılan veya hesaba katılmayan oy pusulası toplamı,
21) Siyasi partilerin ve bağımsız adayların aldıkları toplam geçerli oyların rakam ve yazıyla belirtilecek
sayısı,
22) Oylama iş ve işlemlerine ve oyların sayım ve dökümüne dair yapılan şikâyetlerle bunlara ait
kararların nelerden ibaret bulundukları,
18 / 21
23) Birden fazla sayım ve döküm yapılmış ise sayısı,
24) Sayım ve döküm sonucunun başkan tarafından orada hazır bulunanlara ilân edildiği.
Sandık sonuç tutanağının onaylı bir sureti, sandık kurulu tarafından sandık çevresi içinde herkesin
görebileceği bir yere asılır. Bu tutanak oy verme gününden itibaren bir hafta süreyle asılı kalır.
Sandık sonuç tutanağının birer sureti, yeteri kadar hazırlanarak sandık kurulu başkanı ve üyelerince
imzalandıktan ve mühürlendikten sonra seçime katılma yeterliliği olan ve talep eden siyasi parti ve bağımsız
adayların müşahitlerine verilir. Bu tutanaklar talep halinde öncelikle sandık kurulunun siyasi partili üyelerine
imza karşılığında verilir. Ancak bu halde, o partinin müşahidine ayrıca tutanak verilmez. Müşahitlere verilecek
sandık sonuç tutanakları, çok yapraklı kopyalı suret biçiminde hazırlanır. Sandık sonuç tutanağı verilen müşahit
ve sandık kurulu üyelerinin ad ve soyadları ile temsilcisi oldukları siyasi partinin adı veya bağımsız adayın adı
ve soyadı sandık kurulu tutanak defterine yazıldıktan sonra tutanağın teslim alındığına dair imzaları alınır.
Sandık kuruluna, oy pusulasındaki siyasi parti veya bağımsız aday sayısından beş fazla sayıda sandık
sonuç tutanağı verilir (298/105).
Sayıma ilişkin kâğıt ve belgelerin paketlenerek torbaya konulması
MADDE 46- Sandık kurulları, kâğıt ve belgeleri ayrı ayrı olmak üzere, ilçe seçim kuruluna teslim
etmek için aşağıda yazılı şekilde hazırlar;
1) Hesaba katılan ve geçerli oy pusulalarını,
2) Sandık kurulunca düzenlenen tutanakları,
3) Alt tarafı sandık kurulunca imzalı sayım ve döküm cetvellerini (bir örneği zarf içinde),
4) Geçersiz oy pusulalarını (ait olduğu zarfın içinde olmak üzere),
5) İtiraza uğrayan oy pusulalarını (ait olduğu zarfın içinde olmak üzere),
6) Hesaba katılmayan zarfları (açılmadan önce geçerli olmadığı anlaşılan zarflar- saklanan zarflar - içine
oy pusulası konulmamış olan zarflar),
7) Kullanılmamış olan oy zarfları ve birleşik oy pusulalarını,
8) Tutanak defterini,
Ayrı ayrı paketler halinde sararak, sayılarını üzerine yazar ve üzerini sandık kurulunun mührü ile
mühürleyip imzalandıktan sonra hepsini birden torbaya koyup ağzını yine kurul mührüyle mühürleyip, imzalar.
Sandık kurulu başkanı sandık alanında seçimle ilgili hiçbir seçim evrakının unutulmamasına özen gösterir.
Sayıma ilişkin torbanın (kâğıt ve belgelerin) ilçe seçim kurulu başkanına veya görevli geçici ilçe
seçim kurulu başkanına teslimi
MADDE 47- Sandık kurulu tarafından hazırlanan mühürlü torba ve sandık kurulu mührü, sandık
kurulu başkanı ile ad çekme yoluyla belli edilecek en az iki üye tarafından hiçbir gecikmeye meydan
verilmeksizin ve hiçbir yere uğranmaksızın en kısa zamanda, sandık kurulunun bağlı olduğu ilçe seçim
kuruluna teslim edilir. Bu maddeye aykırı hareket edenler hakkında cezai kovuşturma yapılır.
Sandık kurulunun diğer üyeleri ile müşahitler de isterlerse ve taşıtta yer varsa veya taşıt kendileri
tarafından sağlanırsa başkanla birlikte gidebilirler.
İlçe seçim kurulu, torbayı ve sandık kurulu mührünü alarak, torbayı getiren üyeler önünde açıp
içindekiler hakkında (Örnek: 88) sayılı tutanağı üç nüsha olarak düzenler.
Bu tutanağın alt tarafı torbayı ve mührü teslim edenlerle ilçe seçim kurulu başkanı ve üyelerden biri
tarafından imzalanır. Bu tutanağın bir nüshası, il seçim kuruluna gönderilecek evraka bağlanır, bir örneği de
sandık kurulu başkanına verilir (298/107).
19 / 21
Kullanılan birleşik oy pusulası, zarf, tutanak ve cetvellere ilişkin bilgiler; ayrı ayrı sayılar halinde
(Örnek: 88) sayılı tutanakta gösterilir (298/71, 107).
Sandık kurullarınca kullanılacak ve düzenlenecek basılı kâğıtlar
MADDE 48- Sandık kurullarının kullanacağı ve düzenleyeceği basılı kâğıtlara bu Genelge'nin çeşitli
maddelerinde değinilmiş veya bazıları örnek sayıları ile birlikte açıkça belirtilmiştir. Ancak kurulların
çalışmalarını kolaylaştırmak ve kendi kendilerini denetlemelerini sağlamak üzere bunlardan hangilerinin ne için
kullanılacağı ve düzenleneceği aşağıda gösterilmiştir.
A) Seçimle ilgili genel nitelikte basılı kâğıtlar;
a) Örnek: 19 No.lu 298 sayılı Kanun'un oy verme serbestliğine ve gizliliğine dair hükümlerini içeren bu
levha sandık kurullarınca kapalı oy verme yerine asılacaktır.
b) Örnek: 2 No.lu Sandık Seçmen Listeleri iki nüsha olacak, biri sandık alanının seçmenlerin kolayca
görüp inceleyebilecekleri bir yerine asılacak, diğeri seçmenin isminin bulunması ve oyunu kullanan
seçmenlerin imzalaması için kullanılacaktır.
B) 25. Dönem Milletvekili Genel Seçimi için düzenlenecek basılı kâğıtlar;
a) Örnek: 44 No.lu Aday Listesi,
b) Örnek: 85 No.lu Sayım ve döküm Cetveli, beş nüsha düzenlenecek,
c) Örnek: 86 No.lu Sandık Sonuç Tutanağı, sayım ve döküm işlemleri sırasında elde edilen
bilgilerden ve sayım ve döküm cetveli sonucundan yararlanılarak düzenlenecek ve sandık çevresi
içerisinde herkesin görebileceği bir yere bir hafta süre ile kalacak şekilde asılır, onaylı birer örneği
siyasi partilere ve isterlerse bağımsız adaylara ve müşahitlere imza karşılığı verilir. Bu tutanak, beş
nüsha olarak düzenlenir.
Şikâyet ve itiraz
MADDE 49- Sandık kurulu başkanlarının veya bu kurulların yaptıkları işlemlere veya aldıkları
tedbirlere ve bunlara benzer sair işlemlerine veya herhangi bir kimsenin, 298 sayılı Kanun'un koyduğu yasaklara
aykırı hareketlerine karşı, bu işlem veya tedbirlerin veya sair işlemlerinin düzeltilmesi veya bu Kanun'un
koyduğu yasaklara uymayanların bu hareketlerinin önlenmesi için sandık kurullarına başvurulabilir. Bu
şekildeki başvuruya şikâyet denilir. Sandık kurullarınca verilmiş herhangi bir kararın 298 sayılı Kanun'a aykırı
olması nedeniyle kaldırılması veya bu Kanun'a uygun hale getirilmesi için ilçe seçim kurullarına başvurulabilir.
Bu başvurmaya da itiraz denilir (298/110, 116, 119).
Şikâyete yetkili kimseler
MADDE 50- Şikâyete yetkili kimseler;
a) Seçme yeterliliğine sahip seçmenler;
b) Siyasi partiler veya bunların tüzüklerine göre kuruluş kademelerinin (il ve ilçe kuruluşlarının)
başkanları veya vekilleri,
c) Siyasi partiler ve bağımsız adayların müşahitleri,
d) Adaylar ile milletvekilleri (298/110, 116).
Şikâyetin şekli
MADDE 51- Şikâyet dilekçe veya sözle yapılabilir. Sözlü şikâyetler gerekçesiyle birlikte bir tutanağa
yazılır. Bu tutanak adı, soyadı ve adresi de yazılarak şikâyetçiye imza ettirilir. Şikâyetçi imza atamaz ise sol
elinin baş parmağı bastırılır (298/110, 116).
Şikâyet üzerine yapılacak inceleme
MADDE 52- Şikâyet dilekçesini alan veya şikâyeti yukarıdaki madde gereğince tutanağa geçiren
sandık kurulu, ilk önce şikâyetçinin bu Genelge'nin 50. maddesine göre şikâyete yetkili kimselerden olup
20 / 21
olmadığını inceler ve şikâyetçi, şikâyete yetkili kimselerden değilse, başka bir yön üzerinde durmaksızın
şikâyeti hemen reddeder. Kurul, şikâyetçinin şikâyete yetkili kimselerden olduğunu anlarsa, o zaman şikâyetin
haklı veya yerinde olup olmadığını inceler.
Şikâyetin karara bağlanması
MADDE 53- Şikâyetin haklı veya yerinde görülmesi halinde, kurul, karar yazmaya ihtiyaç olmaksızın,
şikâyet konusu tedbir veya işlemi düzeltir yahut bu tedbir veya işlemi kaldırır.
Şikâyetçinin şikâyete yetkili olmaması veya şikâyetin süresinden sonra yapılmış olması veya haksız
yahut yersiz görülmesi halinde kurulca şikâyetin reddine karar verilir. Bu halde kurul kararının başkan ve üyeler
tarafından imzalanması ve sandık kurulu tutanak defterine işlenmesi lazımdır.
Kurul kararları salt çoğunlukla yani kurul başkan ve üyelerinin yarıdan fazlasının oylarının o karar
üzerinde toplanmasıyla verilir. Oylarda eşitlik halinde başkanın katıldığı tarafın oyu üstün tutulur.
Şikâyetin reddine ilişkin kararın bir örneği şikâyetçiye verilir (298/117).
Şikâyetin süresi ve süresinden sonra yapılacak şikâyetin reddi
MADDE 54- Şikâyet en geç, seçim sonuçlarını tespit eden tutanağın sandık kurulunca düzenlenmesine,
diğer bir ifadeyle yazılıp imzalaması anına kadar sandık kuruluna ulaşmalıdır.
Tutanak imzalandıktan sonra ve fakat sandık kurulu dağılmadan önce yapılan sözlü şikâyetlerin veya
verilen şikâyet dilekçelerinin sürenin geçmiş olması sebebiyle reddine karar verilir (298/127).
Sandık kurullarının kararlarına itiraz
MADDE 55- Bir şikâyetin reddine ilişkin sandık kurulu kararları ile seçim sonuçlarını gösteren
tutanakların sandık kurullarınca düzenlenmesi işlerine veya sandık kurullarının diğer kararlarına karşı itiraz
olunabilir.
İtirazda bulunabilecek kimseler, bu Genelge'nin 50. maddesi gereğince şikâyete yetkili olan kimselerdir.
Sandık kurullarının itirazı ilçe seçim kuruluna ulaştırması ve itirazcıya alındı kâğıdı verilmesi
MADDE 56- Sandık kurullarının kararları, oyların sayım ve dökümü ile tutanakların düzenlenmesine
ilişkin iş ve işlemleri aleyhine, ilçe seçim kuruluna itiraz olunabilir.
Bu itirazlar, sandık sonuç tutanağının düzenlenip başkan ve üyeler tarafından imzalanmasına kadar sözle
veya yazıyla, sandık kurulları vasıtasıyla yapılabileceği gibi, oy verme gününden sonraki salı günü saat 15.00'e
kadar doğrudan ilçe seçim kurullarına yazılı olarak yapılabilir.
Sandık başı iş ve işlemlerine karşı, ilçe seçim kuruluna itiraz edilebilmesi için, önce sandık kuruluna
şikâyet veya itirazda bulunulmuş olması şart değildir.
İlçe seçim kurulları, itirazları en geç itirazın yapıldığı tarihten sonraki ikinci gün saat 17.00'ye kadar
karara bağlar. İtirazı yapan hazır ise, karar kendisine bildirilir; değilse tebliğ edilir.
İlçe seçim kurulları, yukarıda gösterilen itiraz süresi sona ermeden veya süresinde yapılan
itirazları inceleyip bir karara bağlamadan önce, ilçe birleştirme tutanağını düzenleyemez. Bu hükme
rağmen, bu tutanağın düzenlenmiş olması, üst seçim kurullarına itiraz için 298 sayılı Kanun'da
öngörülen sürelere başlangıç teşkil etmez (298/128).
İtiraz üzerine verilecek karara sandık kurulunun uyma zorunluluğu
MADDE 57- İtiraz üzerine ilçe seçim kurulu başkanınca veya ilçe seçim kurulunca verilen karar ile
sandık kurulunun bir işlemi veya tedbiri düzeltilirse veya sandık kurulunun kararı hükümsüz bırakılırsa, bu
karar hemen sandık kuruluna bildirilir. Sandık kurulu bu karara uymak, başka bir ifadeyle kararı olduğu gibi
yerine getirmek zorundadır (298/127).
21 / 21
Şikâyetin veya itirazın sandık işlerini durdurmayacağı
MADDE 58- Sandık kurullarının kararlarına veya tutanakları düzenleme işlerine itiraz edilmiş veyahut
kurulların veya başkanlarının işlemlerine yahut tedbirlerine karşı şikâyet edilmiş olması, oy vermeye ve her
türlü seçim işlerinin devamına engel olmaz. Diğer bir ifadeyle herhangi bir itiraz veya şikâyet yokmuş gibi
seçim işlerine sandık kurullarınca devam olunur (298/118).
Kararların bildirilmesi ve tebliği
MADDE 59- İtiraz üzerine kesin olmayarak verilen kararlar itiraz eden hazır ise sözle bildirilir. Sözlü
bildirmede, kararın bildirildiği gün ve saat tutanağa geçirilerek kendisine imza ettirilir. İsterse kararın bir
örneği de verilir. İtiraz eden hazır değilse, seçim kurullarının bulunduğu belde veya şehirde muayyen bir yer
gösterilmiş olması halinde, karar bu yere asılmak suretiyle tebliğ olunur.
Kurulların kesin kararı tebliğ olunmaz. Ancak itiraz eden başkana başvurduğu takdirde, kendisine
gösterilir, isterse bir suret de verilir (298/114).
Dayanak
MADDE 60- Bu Genelge, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında
Kanun ile 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu hükümlerine dayanılarak Yüksek Seçim Kurulunun
04/03/2015 tarih ve 292 sayılı kararı ile kabul edilmiştir.

banner182
Son Güncelleme: 06.06.2015 02:09
Yorumlar

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol