banner374
24 Mart 2013 Pazar 10:01
MEB'e Fazla Mesai Ücreti Yazısı
 Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde görev alan personel fazla mesai yapmış olmasına karşın ücret ödenmemekte, ücret yerine yasal izin kullanmaları sağlanmaktadır. Ancak; uygulama da çalışanlara ücret verilmediği gibi yasal izinlerini kullanmaları da engellenmektedir. Bu durum sık sık şikayet konusu edilmektedir. Fazla mesai karşılığında yasal izin hakkını kullanmak isteyen çalışanlara izin verilse dahi bu izinlerini kullanacakları zaman konusu bile sıkıntı yaratmaktadır. Bu nedenle fazla mesai yapan memurların fazla mesaileri karşılığında ücret almaları konusunda Türk Eğitim-Sen MEB ve Maliye Bakanlığına yazılı başvuruda bulundu.

 

 

Sayı    :GMT.430.00/290                                                                                                      21/03/2013

Konu  :Mesai Ücretleri 

 

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA

 

 

İlgi:     a) 14 sayılı ILO (Uluslar arası Çalışma Örgütü) Sözleşmesi

b)  657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu

c) 13.03.1975 tarih ve 15176 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Fazla Çalışmanın Uygulama Esaslarını Gösterir Yönetmelik

d) 4857 sayılı İş Yasası

 

İlgi (a) 14 sayılı ILO (Uluslar arası Çalışma Örgütü) Sözleşmesisayılı ILO Sözleşmesinin 1. maddesinde, çalışanların haftalık ve günlük çalışma sürelerinin tahdidi olarak belirtilmesi yoluyla, haftalık normal mesai süresini aşan çalışmalar “fazla mesai” kavramı adı altında uluslar arası hukuka ve iç hukukumuza yerleşmiş ve bu fazla mesailerin ancak belli bir ücret mukabilinde yapılacağı kabul edilmiştir. Ülkemiz de bu sözleşmelerde taraf konumundadır. T.C. Anayasası'nın 90. maddesinin son fıkrası uyarınca “Usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz.”

İlgi (b) sayılı Yasa'nın “Çalışma Saatleri” başlıklı 99. maddesi;

“Memurların haftalık çalışma süresi genel olarak 40 saattir.

Bu süre Cumartesi ve Pazar günleri tatil olmak üzere düzenlenir. Ancak özel kanunlarla yahut bu kanuna veya özel kanunlara dayanılarak çıkarılacak tüzük ve yönetmeliklerle, kurumların ve hizmetlerin özellikleri dikkate alınmak suretiyle farklı çalışma süreleri tespit olunabilir.

Bakanlar Kurulu, yurt dışı kuruluşlarda hizmetin gerektirdiği hallerde, hafta tatilini Cumartesi ve Pazardan başka günler olarak tespit edebilir.”

“Fazla Çalışma Ücreti” başlıklı 178. maddesi ;

“A) 99 ve 100 üncü maddeler hükümleri uyarınca tespit olunan günlük çalışma saatleri dışında:

a) Salgın hastalık ve tabii afetler gibi olağanüstü hallerin olması (Bu hallerin devamı süresince),

b) Fabrika, atelye, şantiye, işletme gibi yerlerde İş Kanununa tabi olarak işçi çalıştıran kurumlarca hizmetin gereği olarak işçi ile birlikte çalışma saatleri ve günü dışında çalışmanın zorunlu bulunması,

hallerine münhasır olmak üzere, yapılan fazla çalışmalar ücretle karşılanır.

Yukarıda sayılan hallerde yaptırılacak fazla çalışmanın süresi ve saat başına ödenecek ücret Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenir.

B) (İptal: Anayasa Mahkemesinin 14.2.1997 tarih ve E.1997/20, K.1997/32 sayılı Kararı ile; yeniden düzenleme: 3.4.1998- 4359/4 md.) Kurumlar gerektiği takdirde personelini günlük çalışma saatleri dışında fazla çalışma ücreti verilmeksizin çalıştırabilirler. Bu durumda personele yaptırılacak fazla çalışmanın her sekiz saati için bir gün hesabıyla izin verilir.Ancak, bu suretle verilecek iznin en çok on günlük kısmı yıllık izinle birleştirilerek yılı içinde kullandırılabilir.” hükmünü içermektedir.

İlgi (c) sayılı Yönetmeliğin 3. maddesi,

“A) Fazla çalışma: Devlet Memurlarının, genel olarak haftalık çalışma süresi olan, 40 saatin üstünde yaptıkları çalışma, fazla çalışmadır.     

               Bu Yönetmeliğin uygulanması yönünden, özel Kanunlarda mevcut yahut Devlet   
Memurları Kanunu'na veya Özel Kanunlara dayanılarak çıkarılacak Tüzük ve Yönetmeliklerdeki.
 a) Haftalık çalışma süreleri 40 saatten az olan Devlet Memurlarının 40 saatten fazla çalıştıkları süre;                                                    
   b) Haftalık çalışma süreleri 40 saatten fazla olan Devlet Memurlarının;     
Özel Kanunlarında mevcut veya Devlet Memurları Kanunu ya da Özel Kanunlara dayanılarak çıkarılacak Tüzük ve Yönetmeliklerde belirtilen süreden fazla çalıştıkları süre;                                                                      
    Fazla çalışma sayılır.                                                      
    B) Nöbet Hizmeti: Kurumların faaliyetleri gereği, güvenliğin veya hizmetin devamını temin amacıyla, normal çalışma saatleri içinde veya dışında yapılan çalışmadır.” hükümlerine yer verilmiştir.
               4857 Sayılı İş Yasası kapsamında işçi statüsünde çalışanların fazla mesai ücretlerine ilişkin düzenlemeler, ilgi (d) sayılı Yasa'da yer almaktadır. Yasa'nın 41. maddesinde, haftalık 45 saati aşan mesailer fazla mesai kabul edilmiş ve her bir saat fazla çalışma için verilecek fazla mesai ücretinin, normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli yükseltilmesi suretiyle ödeneceği hükme bağlanmıştır. Yapılan çalışmaların fazla mesai kavramı içinde yer almasına karşılık, kamu ve özel sektör çalışanlarının fazla mesailerinin karşılığının farklı yönde düzenlenmesi, T.C. Anayasası ile güvence altına alınan eşitlik ilkesine aykırıdır.  

İzah edildiği üzere, haftalık normal çalışma süresini aşan mesailere karşılık fazla mesai ücreti ödenmesi, taraf olduğumuz uluslararası sözleşmeler ve iç hukuk mevzuatının gereğidir. Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde görev yapan personele fazla mesai yapmış olmaları halinde  ücret ödenmemekte, ücret yerine yasal izin kullanmaları sağlanmaktadır. Ancak; uygulama da çalışanlara ücret verilmediği gibi yasal izinlerini kullanmaları da engellenmektedir. Bu durum sendikamıza sık sık şikayet konusu edilmektedir. Fazla mesai karşılığında yasal izin hakkını kullanmak isteyen çalışanlara izin verilse dahi bu  izinlerini kullanacakları zaman konusunda bile sıkıntı yaratılmaktadır.

Öte yandan Yükseköğretim Kurumlarında (Üniversiteler) İkili Öğretim Yapılması Hakkındaki 3843 Sayılı Kanunun 12'inci maddesi kapsamında; Üniversitelerin ikinci öğretim yapan birimlerinde görevli öğretim elamanları ile idari personele yasal çalışma saati bitiminden sonra fiilen yaptıkları fazla çalışma süreleri için, ayda 100 saate kadar ödenen fazla çalışma ücretleri, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 12'inci maddesinin 2'inci fıkrasının (n) bendi ile 31.12.2011 tarihinden geçerli olmak üzere kaldırılmış olmakla birlikte, söz konusu 666 sayılı KHK'nin geçici 15'inci maddesi ile ikinci öğretim kapsamında yapılan fazla çalışma ücretlerinin ödenmesine imkan veren 3843 sayılı kanunun 12'inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan hükümlerin uygulanmasına, bir başka deyişle ikinci öğretim kapsamında yapılanfazla çalışma ücretlerinin 31.12.2012 tarihine kadar ödenmesine devam olunacağı hüküm altına alınmıştır. Bu düzenleme ile ikinci öğretim kapsamında yapılan fazla çalışma ücretleri 1 Ocak 2013 tarihi itibari sonlandırılarak tamamen yürürlükten kaldırılmıştır. Ancak, mesai dışı çalışmanın karşılığı olarak ödenen ve aylık ücret unsurları içerisinde sayılmayan fazla çalışma ücretlerini ve dolayısı ile emeğin karşılığını ortadan kaldıran bu düzenleme Anayasa'ya aykırı bulunarak Anayasa Mahkemesi tarafından İPTAL edilmiştir. Artık fazla çalışma karşılığında ücret ödenmesinin önünde yasal bir engel de bulunmamaktadır.

Anayasa Mahkemesinin anılan kararı da göz önünde bulundurularak Bakanlığınız bünyesinde görev alan personele yaptığı fazla çalışmanın karşılığında, istemesi halinde yalnızca mesai ücreti ödenmesi konusunda yasal düzenleme yapılması hususunda;

Gereğini arz ederiz.

 

 

 

 

 

 

M. Yaşar ŞAHİNDOĞAN                            İsmail KONCUK

Genel Mevzuat ve Toplu                            Genel Başkan

Sözleşme Sekreteri

banner182
Son Güncelleme: 24.03.2013 10:01
Yorumlar

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol