banner374
        13 Haziran’a az kaldı. Süre azaldıkça Okul yöneticilerinin tedirginliği daha da artıyor. Gerek yönetmeliğin yayımlanmaması  gerekse AYM’ nin vereceği kararın beklentisi bu belirsizliği daha da artırıyor.Önceki yazımda MEB’in yöneticiliğe bakış açısını doğru bulmadığımı belirtmiştim.Bu yazımda bu yeni bakış açısını niçin doğru bulmadığımı değişik ülkelerden örnekler vererek açıklamak istiyorum. 

           Öncelikle şunu söylemem gerekir. Okul yöneticiliği kurumsallaşmalı,profesyonelleşmeli, kısmen meslek olmalı dediğimizde itirazlar yükseliyor.Meslek olmalı dediğimizde, şimdi olduğu gibi ömür boyu devam eden,koltuğa yapışıp kalan bir yöneticilikten bahsetmiyoruz.Meslek olmalı.Ancak başarılı olamayanlar ,kendini yenilemeyenler görevlerinden alınabilmelidir.

          ABD’de okul müdürlerinin atanması için belirlenen minimum standartlar yanında, eğitim yönetimi alanında çok iyi yetişmiş olmak şartı da aranmaktadır. ABD’de her iyi öğretmenin iyi bir okul müdürü olamayabileceği anlayışı vardır. Bu açıdan öğretmenlikle okul müdürlüğü arasında ayrım netleşmiş durumdadır.Bunun yanında ABD’de okul yöneticilerinin seçilmiş olması, ömür boyu okul müdürlüğü yapabilecekleri anlamına gelmemektedir. Okul müdürlerinin yeni gelişmeleri takip etme ve sürekli olarak kendilerini yenileme zorunlulukları vardır Yönetici olacaklarda aranan ortak şartlar şunlardır:

1. Eğitim yönetimi alanında yüksek lisans derecesi almış olmak,

2. Okul müdürü olmak için geçerli bir sertifika almış olmak,

3. Kamu okullarında belirli bir süre deneyimi olmak,

4. Yönetim kurullarınca kabul edilecek niteliklere sahip olmak.

        İngiltere'de hem ilköğretim hem de ortaöğretim kademesi müdürleri için atamada esas alınan ilkelerden biri okul müdürlerinin liyakatidir. Bu nedenle okul müdür adaylarının ulusal düzeyde sunulan liyakat programına katılmaları zorunludur.Bu ülkede okul müdürü olabilmek için öğretmen olmak ve yüksek lisans ya da doktora diplomasına sahip olmak gereklidir. Hükümet tarafından tanınan eşdeğer belgeler de geçerli sayılmaktadır. Bunların yanında deneyimli ve yöneticilikte yeterli olmak aranan şartlar arasındadır. Sahip olunan sertifikalarla birlikte, yapılan görüşmelerle de müdürlerin yeterlikleri sınanmaktadır. Yapılan görüşmelerde müdürlere özgeçmiş, deneyim, mesleki başarılar, yetenek, profesyonellik vb. konularda sorular yöneltilmektedir. Ayrıca İngiltere’de müdür adayları, bir dersi verirken ya da bir toplantıyı yönetirken gözlenmektedir. Deneyimli bir müdürün yanında fiilen çalışma, okul gelişim projelerinde görev alma gibi etkinlikler de yetiştirme sürecinde yapılmaktadır

       Almanya’da okul müdürü olabilmek için, okul müdürü olunacak okulda öğretmen olmak yeterli görülmektedir. Bununla birlikte, yöneticilik için yeterli olmak da önemlidir. Okul müdürü olabilmek için en az beş yıl öğretmenlik yapmış, 30–56 yaşları arasında ve A sınıfı devlet memuru olma şartları getirilmiştir. Bazı eyaletler, okul yöneticisi olmak isteyenleri yazılı sınava tabi tutmaktadır. Ancak sözlü sınavlar hemen her eyalette yapılmaktadır. Bu sınavlarda özgeçmiş, mesleki deneyimler ve başarılar sınanmaktadır. Bu ülkede okul yöneticilerinin yetiştirilmesinde hizmet içi eğitim önemli yer tutmaktadır.

      Fransa’da okul müdürlerinin seçilmesi ve atanması sürecinde merkezi otorite etkili olmaktadır. Müdür olunacak okulda öğretmen olma şartlarına sahip olmak, okul müdürü adayı olmak için yeterli görülmektedir. Müdür olmak isteyenler sınava alınmaktadır. Fransa’nın merkeziyetçi yönetim yapısı müdür atamalarına da yansımaktadır. Müdürlerin seçimi sınava dayalı olarak merkezden yapılmaktadır. Bu sınavlar oldukça kapsamlı bir içeriğe sahiptir. Adaylar derste, okulda bir toplantıyı yönetirken ve örnek olay çözümlemelerinde gözlemlenmektedir. Birçok ülkede olduğu gibi Fransa’da da okul müdürleri hizmet içi eğitime alınmakta, bu eğitimler ise merkezi hükümet tarafından düzenlenmektedir. İki yıllık bu süreçte okul müdürü stajyer olarak çalışmaktadır.

     Avrupa Birliği ülkelerinin çoğunda olduğu gibi Belçika’da da okul müdürü olabilmek için öncelikle alanında yüksek öğrenim görmüş olmak gerekmektedir. Bunun yanında, mesleki kıdem, yönetsel deneyim, profesyonel eğitim deneyimi, kişisel ve ahlaki değerler de okul müdürü olacaklarda aranan niteliklerdendir. Dikkat çekici bir durum ise mesleki kıdemin aranan ölçütler arasında en az önemseneni olmasıdır. Belçika’nın Fransız topluluklarında okul müdürü olabilmek için belli bir süre öğretmenlik yapmış olmak ve özel eğitim almış olmak şartları vardır.  

    Gördüğünüz gibi Avrupa ve  Amerika’da okul yöneticiliğine büyük önem verilmekte, yöneticilerin seçilmesinde, yetiştirilmesinde önemli şartlar öne sürülmektedir.Özellikle de tamamına yakını yöneticilik için yüksek lisans seviyesinde ikinci bir eğitimi şart koşmaktadır.

    Yönetici atama veya görevlendirme yönetmeliği hala yayımlanmadı.İnşaallah yeni yönetmelikte gelişmiş ülkelerdekine benzer kriterler belirlenir ve yöneticiler liyakata göre atanır.


Saygılarımla

Hüseyin OKUR

 

 

 

Kaynak:  Uğur AKIN ( AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi)

Durdu Mehmet BAYRAKTAR   (Maarif Müfettişi)

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol

Avatar
idare.. 3 yıl önce

müdürlüğü kaldıralım.nöbetci öğretmenlik günlük yerine aylık olsun ve onlar okulla ilgilensin.

Avatar
ZALOĞLU RÜSTEM @idare.. 3 yıl önce

avrupa da farkına varmış milli ,manevi değerlerin önemini.bizim ülkemizde de bu yapılacak olması sevindirici.

Avatar
Yönetici 3 yıl önce

meb etkilileri bu uyarıları dikkate almalı

Avatar
ali gün 3 yıl önce

müdürlüğü kaldıralım. her öğretmen 15 er gün müdür olsun. böylece müdürlük yapmayan öğretmen kalmaz. amaca ulaşılmış olur.

Avatar
dere 3 yıl önce

apartaman yöneticiliği sistemi getirilebilinir müdürlük yerine

Avatar
KAMİL 3 yıl önce

bizim sendikaya üye olanı müdür yapalım, diğerlerini atalım, no problem..

Avatar
Doğru mu okudum 3 yıl önce

hicbirinde torpil yok.ben mi yanlış anladım.

Avatar
Avrupa mı? 3 yıl önce

avrupalının sahip olduğu erdem,ahlak,dürüstlük,objektiflik ülkemin hangi mağarasında saklı acaba?ingilterede yazılı bir anayasa bile yok.çünkü adamlar dürüst.....sadece müslüman değiller..