banner374
Her 23 Nisan’da, seçilen öğrencinin eğitimine devam ettiği okuluyla gündeme gelen “Türkiye Öğrenci Meclisi” ve “Türkiye Öğrenci Meclisi Başkanlığı” kavramları, gündeme geliş şekli ile asıl işlevinden uzak bir görünüm arz ediyor.
 
Oysa derslerde izlenen öğrenci merkezli eğitimin yanı sıra ders dışı etkinlikler deönemlidir. Buradan yola çıkılarak Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığıile MEB arasında yapılan bir protokolle “Demokrasi Eğitimi ve OkulMeclisleri Projesi” hazırlanmış; okullarda demokrasi bilincini geliştirici,uygulanabilir etkinlikler plânlanmış ve bu plânlamada, Okul Öğrenci
Meclisi, İl Öğrenci Meclisi, Türkiye Öğrenci Meclislerinin oluşturulması,demokrasi eğitiminde önemli bir adım olarak ön görülmüştür.(Şişman, Güleş ve Dönmez 2010)
 
Türkiye Öğrenci Meclisinin oluşumu ve işleyişi, Milli Eğitim Bakanlığı Demokrasi Eğitimi ve Okul Meclisleri Yönergesiyle belirlenmiş. Yönergenin amacı, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı İlköğretim ve orta öğretim kurumlarında Okul Öğrenci Meclislerinin kuruluş ve işleyişine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
 
Yönergenin 5.maddesine göre projenin  amacı, Cumhuriyetimizin demokrasi ile güçlendirilmesi; öğrencilerimizde yerleşik bir demokrasi kültürünün oluşturulması, hoşgörü ve çoğulculuk bilincinin geliştirilmesi, kendi kültürünü özümsemiş, millî ve manevî değerlere bağlı, evrensel değerleri benimseyen nesillerin yetiştirilmesi; öğrencilere seçme, seçilme ve oy kullanma kültürünün kazandırılması; katılımcı olma, iletişim kurabilme, demokratik liderliği benimseyebilme ve kamuoyu oluşturabilme becerilerinin kazandırılmasıdır.(http://mevzuat.meb.gov.tr)
 
Bu amaçlar çerçevesinde okul meclislerinin seçimi ve oluşumu yönergenin 26.maddesine göre şu şekilde belirlenmiş; “Okul öğrenci meclisi, her şubenin kendi içinden seçeceği bir temsilcinin katılımından meydana gelir. Birleştirilmiş sınıflarda birinci sınıflar hariç bütün öğrenciler meclis üyesi olarak kabul edilir. Okul öğrenci meclisi başkanlık divanı seçimi, okuldaki seçmen öğrencilerin oylarıyla yapılır. Başkanlık divanına yalnız okul öğrenci meclisine seçilmiş sınıf temsilcileri aday olabilir. Seçimler, hazırlanacak listeler üzerinden bu Yönergenin 31'inci maddesine göre yapılır. Okullar, okul öğrenci meclisleriyle ilgili iş ve işlemleri ekim ayı içinde tamamlayacak şekilde planlar ve uygularlar.”
 
İl öğrenci meclisi, yönergenin 27. ve 29.maddelerine göre ildeki ilçe temsilcilerinden; Türkiye öğrenci meclisi ise il öğrenci meclisi başkanlarından oluşur.
 
Yönergenin 32.maddesine göre ise, okul öğrenci meclisi iki ayda bir, il öğrenci meclisi her yarıyılda en az bir defa, Türkiye öğrenci meclisi Millî Egemenlik Haftasında toplanır. Bayram günleri ile belirli gün ve haftalara ilişkin konularda meclis özel gündemle toplanabilir. Meclis, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla karar alınır. Ayrıca, meclisler yönergedeki usullere göre olağanüstü de toplanarak çalışmalarını sürdürebilir.
 
Demokrasi, yaşamadan öğrenilemez. Demokrasi adına öğretilmeyeçalışılan değer ve ilkeleri, bireysel ve sosyal yaşamlarında deneme veuygulama imkânı bulmayan bireylerin, gerçek anlamda demokrat bireyler olması beklenemez. Bu nedenle demokratik hayat tarzınınokullarda yaşanılır hâle getirilmesinin bir zorunluluk olduğundan sözedilebilir. Çünkü okul, bir anlamda eğitim yaşantılarının merkezidir.Okuldaki öğrenme süreci, çok boyutlu bir yaşantıya dönüştürülmedikçe,gençlere demokrasiyi öğretmede istenilen başarı elde edilmeyecektir. (Şişman, Güleş ve Dönmez 2010)
 
Peki, Eylül 2004 tarihinden bu yana uygulanmakta olan ve okullarımızda demokrasi bilincinin gelişmesi ve demokratik bir okul kültürünün oluşması için kurgulanan “Okul Meclisleri Projesi” beklenen işlevini yerine getiriyor mu?
 
Bu konuda, Ondokuz Mayıs Üniversitesi öğretim üyeleriMehmet Nuri GÖMLEKSİZ, Ayşe Ülkü KAN ve Elif CÜRO tarafından yapılan nadir araştırmalardan biri olan, “İlköğretimde Demokrasi Eğitimine Bir Örnek:Okul Öğrenci Meclisleri(Elazığ İli Örneği)” başlığıyla, Elazığ ilinde 245 öğrenci ve 199 öğretmenin katılımıyla gerçekleştirilen araştırma bulgularına bakmak gerekiyor.
 
Araştırma bulguları dikkate alınarak yapılandeğerlendirmeler sonucunda aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır.(Gömleksiz ve diğerleri 2010)
 
-Okul öğrenci meclisi uygulamaları araştırma kapsamındaki öğretmenler veöğrenciler tarafından etkili bulunmuştur. Her iki grupta yer alan katılımcılarbu uygulamayı daha etkili bulmaktadırlar. Bu durum okul öğrenci meclisiuygulamalarının öğrencilerin kendilerini ifade edebilme ortamı sağlamasınave bunun da kendilerini memnun ettiği sonucuna bağlanabilir.
 
-Araştırma kapsamındaki farklı sosyo-ekonomik düzey okullarda öğrenimgören öğrencilerin okul öğrenci meclisi uygulamalarına ortak bakış açısıylayaklaştıkları ve uygulamaları etkili buldukları sonucuna ulaşılmıştır. Ancaköğrencilerin özellikle kendilerini ilgilendiren toplantılarda söz sahibi olma,seçme, seçilme ve oy verme gibi haklarını kullanma gibi doğrudankendilerini ifade etmeye dönük hususlarda okullarının sosyo-ekonomikdüzeylerine göre görüş farklılıklarının bulunduğu ortaya çıkmıştır. Sosyoekonomikdüzey düştükçe söz konusu durumlara ilişkin olarak okul meclisiuygulamasının etkililiği daha fazla vurgulanmıştır.
 
-Araştırmaya kapsamındaki öğretmenlerin ise okulların sosyo-ekonomikdurumları fark etmeksizin bu uygulamayı oldukça etkili buldukları ortayaçıkmıştır.
 
-Okul öğrenci meclislerinin öğrenci–öğretmen arasında olumlu iletişimkanallarının gelişmesine katkıda bulunduğu sonucu ele edilmiştir.
 
-Okul öğrenci meclisi uygulamaları ile öğrencilerin karar süreçlerine katılmafırsatlarını elde ederek, çeşitli konularda söz hakkı elde etme ve bunukullanma şansını elde ettikleri araştırma ile belirlenen bir başka durumolmuştur.
 
-Okul öğrenci meclisi uygulamalarının hem öğrencilerin kendileri arasındahem deöğrencilerle öğretmenler arasında işbirliği içinde olmayı sağladığısonucuna ulaşılmıştır.
 
Araştırmacılar, bu sonuçlar ışığında aşağıdaki önerilerde bulunulmaktadır:(Gömleksiz ve diğerleri 2010)
 
-Okul öğrenci meclislerinin öğrencilerde demokratik kültür ve demokrasibilincinin gelişmesine olumlu yönde katkıda bulunduğu dikkate alınacakolunursa, bu sürece katkıyı sağlama çerçevesinde, okul öğrenci meclisiuygulamalarının yanı sıra, vatandaşlık, demokrasi ve insan hakları eğitimiyleilgili derslerin içerikleri sürekli güncelleştirilip, zenginleştirilerek gününkoşullarına uyumları sağlanmalıdır. Bu durum etkili okul öğrenci meclisiuygulamalarına pratik boyutun yanı sıra teorik açıdan da destekleyici birkatkı sunacaktır.
 
-Öğrenci meclisi çalışmaları öğrencilerde demokrasi bilincinin geliştirilmesinekatkıda bulunacak etkinlikleri içermektedir. Bu etkinliklerin çeşitlendirilmesidemokrasi bilincinin ve demokratik kültürün geliştirilmesi noktasındadestekleyici bir işlev görecektir.
 
-Okul öğrenci meclisi uygulamalarına ilişkin olarak olumlu sonuçlaraulaşılmıştır. Ancak bunun devam eden bir süreç olduğu dikkate alınırsa,uygulamanın sürekli izlenerek zaman içinde meydana gelebilecek muhtemelaksaklık ve eksikliklerin belirlenmesine gidilmeli ve meclis uygulamalarınınetkili biçimde sürdürülmesinde devamlılık sağlanmalıdır.
 
Araştırmayla,hem öğretmenlerin hem de öğrencilerin okul öğrenci meclisi uygulamalarını etkilive yararlı buldukları belirlenmiştir. Hem öğretmen hem de öğrenci görüşlerinin olumluolduğu ortaya çıkmıştır.
 
Buna bağlı olarak okulda demokrasi uygulamalarının en önemli öznesi olan okul öğrenci meclisi uygulamalarının derinleştirilerek, Türkiye öğrenci temsilcisinin kimliği ve yaptığı konuşmayla gündeme gelmesine bakmaksızın, devam ettirilmesi gerekmektedir.
 
Okul öğrenci meclisleri projesi, bütün öğrenci, öğretmen ve eğitim yöneticilerimiz tarafından yönergeye uygun olarak uygulanmalı ve demokratik okul hedefinin en önemli kilometre taşlarını döşemeye devam etmelidir.
 
-http://mevzuat.meb.gov.tr/html/2564_0.html
-M.Şişman, H.Güleş, A.Dönmez 2010 http://sosyaldergi.usak.edu.tr/Makaleler/1942633973_201001makale10.pdf
-M. N. GÖMLEKSİZ, A.Ü. KAN ve E. CÜROOndokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 2010, 29 (2), 123-146

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol